ಹೃದಯವನ್ನೇ ಕರಗಿಸುವ "ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿ"..

           ⏯ದೇವಲಪಲ್ಲಿ ಎನ್.ಗಿರೀಶ್ ರೆಡ್ಡಿ

     

ಮೊನ್ನೆ ಸರಕಾರಿ ಶಾಲೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಜೊತೆ ಹಾಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ನಾನು ದೊಡ್ಡವನಾದ ಮೇಲೆ ಶಿಕ್ಷಕನಾಗುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ತನ್ನ ಮನದಾಳದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡ. ನನಗೂ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಾನು ವೈದ್ಯ, ಇಂಜನಿಯರ್, ವಿಜ್ಞಾನಿ, ಐ.ಎ.ಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಆಗಬೇಕೆಂದು ಅಭಿಲಾಷೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈತ ಮಾತ್ರ ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರವಾದ ಪ್ರೀತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ.

ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಜನ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಲು ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬಹಳ ಸೀಮಿತ ಜನ ಮಾತ್ರ ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಮಾನ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಕಾರಣ ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಕಡಿಮೆ ಸಂಬಳ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸದೃಡರಾಗುವುದು ಕಷ್ಟ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು  ನಿಭಾಯಿಸುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಈ ವೃತ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವರಿಗೆ ಬೇಸರವು ಇದೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕ ಎಂದರೆ ಬಡವ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಇಂದಿಗೂ ಇದೆ. ಯುಜಿಸಿ ವೇತನ ಪಡೆಯುವ ಉಪನ್ಯಾಸಕರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ಫ್ರೌಡ ಶಾಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಕರ ಸಂಬಳಗಳು ಇವತ್ತಿನ ಹಣದುಬ್ಬರದ ಮಧ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚೇನಲ್ಲ.

ಶಾಲೆಯ ಆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ನಾನು ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಮರುಕ್ಷಣ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಲ್ಲಿ ಹಲವು ಅಂಶಗಳು ಹಾದು ಹೋದವು. ನನ್ನ ಜೀವನದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದ್ದು ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕಿ. ನನ್ನ ಜೀವಮಾನಡಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಶಿಕ್ಷಕರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲೂ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸರಕಾರಿ ಕಲಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಓದುವಾಗ ನಮ್ಮ ಕಾಲೇಜಿನ ಆಂಗ್ಲ ಉಪನ್ಯಾಸಕಿಯಾಗಿದ್ದ ಚಂದ್ರ ಸೌಂದರಾಜ್ ಮೇಡಂ ಅವರು ನನ್ನ ಜೀವನದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದರು. ಕಾರಣ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದ ನನಗೆ ಪದವಿ ತರಗತಿಯ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೆಲ ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. 

ಇದರಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವಂತಾಗಿತ್ತು. ಕೊನೆಗೆ ನಮ್ಮ ತರಗತಿಯ ಕೆಲ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮೇಡಂ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಮಗಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಚಂದ್ರ ಮೇಡಂ ಅವರು ನಮ್ಮ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಆಲಿಸಿ, ರಜೆ ದಿನಗಳಂದು ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ ಕೆಲಸಗಳ ಮಧ್ಯೆಯು ತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕರೆಸಿಕೊಂಡು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಭೋದಿಸಿ, ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 

ಅದಾಗಲೇ ಮೇಡಂ ಅವರಿಗೆ ನಿವೃತ್ತಿಯ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು, ಆದರೂ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೇ ನಮಗೆ ವಿಶೇಷ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸಿದರು. ಮನೆಗೆ ಪಾಠ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೋದಾಗಲೆಲ್ಲ ತಪ್ಪದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದ ಊಟ, ತಿಂಡಿಯನ್ನು ನಮಗೂ ಬಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಾತೃ ವಾತ್ಸಾಲ್ಯವನ್ನು ಮೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಂದು ಚಂದ್ರ ಸೌಂದರಾಜ್ ಮೇಡಂ ಅವರ ಸಹಾಯವನ್ನು ಮರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹಲವು ಶಿಕ್ಷಕರು ಎಷ್ಟೋ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಹಣೆಬರಹವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವರ ಬಾಳಿಗೆ ಬೆಳಕಾದ ಶಿಕ್ಷಕರ ಸೇವೆ ಅವಸ್ಮರಣೀಯ.

ನನಗೆ ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿಯಿದೆ. ಕಾರಣ ನನ್ನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದೆ ಇದೇ ತರಬೇತುದಾರ (ಶಿಕ್ಷಕ) ವೃತ್ತಿ. ಇಂದು ನಾನು ಸ್ವ ಉದ್ಯೋಗ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತುದಾರ (ಶಿಕ್ಷಕ) ನಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಈ ವೃತ್ತಿಗೆ ಬಂದು 2 ವರ್ಷಗಳಾಗಿವೆ ಅಷ್ಟೇ. ಆದರೆ ಈ ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿಯ ಕಲಿಸಿದ ಪಾಠವು ಜೀವನದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕಲಿಯುವಂತದ್ದು.

ನನ್ನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದವರೆಗೂ ಓದಿದ್ದು ಸರಕಾರಿ ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜು (ಎರಡು ವರ್ಷ ಬಿಟ್ಟು). ನಾನು ಬೆಳೆದ ಪರಿಸರ ಕಾಣವೋ ಅಥವಾ ನನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವೇ ಆಗಿತ್ತೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ನಾನು ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಇದ್ದದ್ದು ಮಾತ್ರ ಬೆರಳಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಸ್ನೇಹಿತರು. ಸ್ನೇಹಿತರ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದದೆ ತುಂಬಾ ವಿರಳ, ಶಾಲಾ ಬಿಟ್ಟರೆ ನೇರವಾಗಿ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದೆ.  ಶಾಲೆಯಲ್ಲೂ ಸ್ನೇಹಿತರ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದು ಕಡಿಮೆ. 

ನನಗೂ ಇನ್ನೂ ನೆನಪಿದೆ ನಾನು ಹತ್ತನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕೂರುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ನೇಹಿತನೊಬ್ಬ ನಿನ್ನ ಕಾಲಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತೇನೆ, ದಯಮಾಡಿ ಮಾತಾಡಪ್ಪ, ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಕೂರುತ್ತಿಯಾ ಮಾತಾಡದೇ ಸುಮ್ಮನೆ ಕೂತಿದ್ದರೆ ಹೇಗೆ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದ. ಎಲ್ಲಾ ಸ್ನೇಹಿತರೂ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ರಜೆ ಇದ್ದಾಗ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿ ಖುಷಿ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ನಾನು ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಅವಸ್ಮರಣೀಯ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಬೇಟಿಯಾಗುವ, ಅವರ ಆತ್ಮೀಯತೆಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವೃತ್ತಿಯಾವುದಾದರೂ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿ ಮಾತ್ರ. ನಾನು ತರಬೇತುದಾರನಾದ ನಂತರ ಹಲವರಿಗೆ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಭೋದಿಸುವ ಸದಾವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಎಷ್ಟೋ ಜನರ ಆತ್ಮೀಯತೆ, ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದೇ ಇದೇ ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿ. ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ನಾನೆಂದು ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸಹಪಾಠಿ ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೂಡ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳಾ ಸ್ನೇಹಿತರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕಾರಣ ನಾನು ಮುಜುಗರದ ಮನುಷ್ಯ. 

ಆದರೆ ನಾನು ತರಬೇತುದಾರ ವೃತ್ತಿಗೆ ಸೇರಿದ ನಂತರ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಆಗಿವೆ. ಇಂದು ಚಿಕ್ಕವರು, ದೊಡ್ಡವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯುವ, ಅವರ ಆತ್ಮೀಯತೆ ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ್ದು ಟೀಚರ್ ವೃತ್ತಿ.

ನಮಗೆ ಸಂಬಂಧಿಕರು ಕಡಿಮೆ. ಇದ್ದವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದು ಇನ್ನು ಕಡಿಮೆ. ಆದರೆ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆತ್ಮೀಯರನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಕಳೆದ ನಮ್ಮ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಬಂದ ಹಲವು  ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಗಳು ನನ್ನ ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನು ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಬರುವ ಕೆಲ ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಗಳ ಬದ್ದತೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಶ್ರಮ ವಹಿಸಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಿಧಾನ, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂಬ ಛಲ ಸೇರಿದಂತೆ ಮತ್ತಿತರೆ ಅವರಲ್ಲಿನ ಕೌಶಲ್ಯವು ನನಗೂ ಆದರ್ಶವಾಗಿದೆ. 

ಹಲವು ಬಾರಿ ನಮ್ಮ ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಗಳು ಸ್ವ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೋ, ಇಲ್ಲವೋ ಎಂದು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಅವರ ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಅವರು ತೋರುವ ಪ್ರೀತಿ, ವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ 6 ರಿಂದ 45 ದಿನಗಳ ಸೀಮಿತವಾದ ಸ್ವ ಉದ್ಯೋಗಧಾರಿತ ತರಬೇತಿಗಳು ನೀಡುತ್ತೇವೆ. ಇಷ್ಟು ಸೀಮಿತ ಅವಧಿಗೆ ಬಂದು ಹೋಗುವ  ನಾವು ಅವರ ಊರಿಗೆ ಹೋದಾಗ ತೋರುವ ಆತ್ಮೀಯತೆಗೆ ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಕಣ್ಣು ತೇವವಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಇವೆ. ಬೇಡ ಬೇಡವೆಂದರೂ ಎಷ್ಟೋ ಜನರು ಕಾಫಿ, ಟೀ ತಂದು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಮೊನ್ನೆ ಬಂಗಾರಪೇಟೆ ತಾಲೂಕಿನ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಗಡಿಗೆ ಹೊಂದುಕೊಂಡಿರುವ ಕುಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಗಳು ತೋಟಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಎಳೆನೀರು ತಂದು ಕೊಟ್ಟು ತೋರಿದ ಕಾಳಜಿ ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಮರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ. 

ಅವರು ಏನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕೊಡಬೇಕೆಂಬ ಮನಸ್ಸಿದೆಯಲ್ಲ ಆ ಅಂಶ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕರಗಿಸಿದೆ. ದೂರವಾಣಿ ಕರೆ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಹೇಗಿದ್ದೀರಾ ಸಾರ್, ತಪ್ಪದೇ ನೀವು ನಮ್ಮೂರಿಗೆ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಬರಲೇ ಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆಯುವವರ ಅಭಿಮಾನದ ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲವೂ ಶೂನ್ಯ. 

ಸಾರ್ ನೀವೂ ಯಾವಾಗಲೂ ನಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತೀರಾ, ನಿಮ್ಮ ಕಷ್ಟಗಳು ಇಲ್ಲವೇ ಎಂದು

ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದ್ದ. ನಿಜ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಕಷ್ಟಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವ ಮನುಷ್ಯ ಸಿಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದೇನೋ ಜನರನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಖುಷಿಯಿಂದ ಮಾತನಾಡಿಸಬೇಕೆನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊನ್ನೆ ಸಾರ್ ನಿಮಗೆ ತಾಳ್ಮೆ ಜಾಸ್ತಿ, ನಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ಇನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತೀರಾಎಂದು  ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಯೊಬ್ಬ ಅನಿಸಿಕೆ ಖುಷಿ ನೀಡದಿರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ..

ರಾಜ್ಯದ ಬೇರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸ್ವ ಉದ್ಯೋಗ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ನನ್ನ ಕೆಲ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಆಗಾಗ ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ. ನಾವು ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಡಬೇಕು. ನಾವು ಎದುರುಗಡೆ ಹೋದರೆ ಭಯ ಪಡಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಭಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಠ ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಾನು ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಭಯದಿಂದ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಹಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ. ಭಯದ ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರೀತಿ, ವಾತ್ಸಾಲ್ಯ, ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಸೆಳೆಯಬೇಕೆಂಬುವುದು ನನ್ನ ನಿಲುವು. 

ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ದೇವರು ಕೊಟ್ಟ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆ, ಅದೃಷ್ಟ ಎಂದರೆ ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕ (ತರಬೇತುದಾರ) ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲೂ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ನಡುವೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿರುವುದು. ಜನರ ನಡುವೆ ಬೆರೆಯುವ ಅವಕಾಶ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಕೆಲವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ಕೊಟ್ಟರು ಜನರ ನಡುವೆ ಕಳೆದ ಸಂತೋಷ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಒಂದಂತು ನಿಜ ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಗಳು ತರಬೇತಿ ಮುಗಿಸಿ ಹೊರಟಾಗ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೋವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರಿದ್ದದ್ದು ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಾದರೂ ಅವರ ಆತ್ಮೀಯತೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ವೃತ್ತಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ ನನ್ನ ಹೃದಯ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮೃದುವಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಗಳಿಂದ ನನಗೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ ಸಿಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಾಧಿಸುವ ಛಲ ಬಂದಿದೆ. ನನ್ನ ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಗಳಿಂದ ನಾನು ಬದುಕಿನ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದೇನೆ. ಅವರ ಖುಣ ನನ್ನ ಮೇಲಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಯಾರೇ ಎಲ್ಲೇ ಸಿಕ್ಕರೂ ಅವರ ಜೊತೆ ಕಾಫಿ ಕುಡಿದು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಊಟ ಮಾಡಿ ಆತ್ಮೀಯತೆಯಿಂದ ಮಾತಾಡಿ ಅವರು ಕೊಟ್ಟ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಮರಳಿ ಕೊಡುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.

ಅಂದರೆ ಹೃದಯವನ್ನು ಕರಗಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಈ ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿಗಿದೆ. ಅಂತಹ ಅಪರೂಪದ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ಆ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಎಷ್ಟೇ ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಹೇಳಿದರೂ ಕಡಿಮೆ.

ನಾನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಕೆಲ ಅಧ್ಯಾಪಕರು ತರಗತಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಬಾರಿ ವಿನಾ ಕಾರಣ ಗೈರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಲಕ್ಷ ಲಕ್ಷ ಸಂಬಳ ಪಡೆದರು ತರಗತಿಯತ್ತ ಸುಳಿವೇ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಗಮನಿಸಿದಂಗೆ ಎಷ್ಟೋ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಕರು ಶಾಲೆ ಬಿಟ್ಟು ಚೀಟಿ ವ್ಯವಹಾರ, ತಾ.ಪಂ, ಜಿ.ಪಂ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲೇ ಠಿಕಾಣಿ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಭವಿಷ್ಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಲೋಚಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ.

ಈ ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರೆ ಎಷ್ಟೋ ಜನರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನುಗಳಿಸಬಹುದು. ಎಷ್ಟೋ ಜನರ ಆತ್ಮೀಯತೆಯನ್ನುಗಳಿಸಿ ಕೊಳ್ಳಲು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ವೃತ್ತಿಯು ಪೂರಕವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಗೌರವಿಸಬೇಕಷ್ಟೇ. 

ದೇಶದಲ್ಲಿನ ಮಕ್ಕಳು, ಯುವಕರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಉತ್ತಮ ನಾಗರಿಕರನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಲು ಬಹಳ ಶ್ರದ್ದೆಯಿಂದ ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಗುರುಗಳಿಗೆ ನನ್ನದೊಂದು ಸಲಾಂ. ದೇಶದ ಹಾದಿ ತಪ್ಪದೆ ನಡೆಯಬೇಕಾದರೆ ಶಿಕ್ಷಕನ ಪಾತ್ರ ಬಹುಮುಖ್ಯ. 

"ಲೀಡರ್" ಎಂಬ ಮೂರಕ್ಷರದ "ಶಕ್ತಿ"....

            ⏭ದೇವಲಪಲ್ಲಿ ಎನ್.ಗಿರೀಶ್ ರೆಡ್ಡಿ

ಅದು ನನ್ನ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ದಿನಗಳು. ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಊಟ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ನಾವು ವಾಸವಿದ್ದ ಗ್ರಾಮದ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ನಾಯಕರ ಫ್ಲೆಕ್ಸ್, ಕಟೌಟ್ ಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಓದುವ ಚಟವಿತ್ತು. 

ಅದರಲ್ಲೂ ಚುನಾವಣೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಟೌಟ್, ಬ್ಯಾನರ್, ಭಿತ್ತಿಪತ್ರಗಳ ಸದ್ದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತಿ ತ್ತು.ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಹಂಚು ವ ಕರಪತ್ರಗಳು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಸಿಕ್ಕಿದರೆ ಅದನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡು ಓದುವ ಪರಿಪಾಠವಿತ್ತು. ಎಲ್ಲಾ ಪಕ್ಷಗಳ ಕರಪತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸ ಬಹಳ ಕಾಲವಿತ್ತು.

ನಾನು ಪಿ.ಯು ಓದುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಹೆಚ್.ಡಿ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ಕೋಲಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಅವರ ಭಾಷಣ ಕೇಳಲು ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಹೇಳದೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಹೋದುವಾಗ ಚುನಾವಣೆ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಹೆಚ್.ಡಿ ದೇವೇಗೌಡ ಅವರ ಭಾಷಣ ಕೇಳಲು ತೆರಳಿದ್ದೆ. ಇಂದಿನ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಬಿಜೆಪಿ ಪಕ್ಷದ ಎಂ.ವೆಂಕಯ್ಯ ನಾಯ್ಡು, ಮಾಜಿ ಉಪಪ್ರಧಾನಿ ಎಲ್.ಕೆ ಅಡ್ವಾಣಿ, ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ, ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖಂಡರ ಭಾಷಣ ಕೇಳುವ ಉತ್ಸಾಹ, ಹುಮ್ಮಸ್ಸು ನನಗೆ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಇತ್ತು.

ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ನಾಯಕರೆಂದರೆ ಸಮಾಜದ ಉದ್ದಾರಕರು. ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕಾಣಬೇಕಾದರೆ ಅದು ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಯಕರಿಂದಲೇ ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ನನ್ನದಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಲ ಮುಖಂಡರ ಭಾಷಣ ಶೈಲಿಯು ನನ್ನನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂ ದ ರಾಜಕಾರಣ ಎಂದರೆ ಏನು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ದಿನಗಳಿಂದಲೂ ಹಲವರ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ಹುಚ್ಚು ತಾನಾಗಿಯೇ ಹತ್ತಿತ್ತು.

ಅದರಲ್ಲೂ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನಮ್ಮ ವಿಭಾಗದ ಮುಂದೆಯೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ, ಗೃಹಸಚಿವರು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿವಿಐಪಿಗಳ ಕ್ಯಾನ್ವಾಯ್ (ಎಸ್ಕಾರ್ಟ್) ವಾಹನಗಳು ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು. ಎಷ್ಟೇ ಕೆಲಸವಿದ್ದರು ಅವರ ಕ್ಯಾನ್ವಾಯ್ ವಾಹನ ಸೈರನ್ ಹಾಕುತ್ತ ತೆರಳುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಮೊನ್ನೆ ನಾಯಕತ್ವ ಗುಣ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತರಗತಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಆಗ ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಗಳ ಜೊತೆ ನಾಯಕತ್ವ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಇಂದು ರಾಜಕೀಯವು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳ ನಾಯಕರ ಮನಸ್ಥಿತಿ, ಜೀವನ ಶೈಲಿ, ಸಿದ್ದಾಂತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಸಂದರ್ಭ ಎದುರಾಯಿತು.

ತರಗತಿಯಲ್ಲಿನ ಒಬ್ಬ ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿ ಅಯ್ಯೋ ಬಿಡಿ ಸಾರ್ ಇವತ್ತು ನಾಯಕನೆಂದರೆ  ಬರೀ ತನ್ನ ಲಾಭ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಸಮಾಜದ ಬಗ್ಗೆ ಆಲೋಚಿಸುವ ನಾಯಕರು ಎಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಸಿಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ, ಅವನ ಮಾತು ಒಪ್ಪುವಂತದ್ದೆ. ಇನ್ನು ಒಬ್ಬ ಸಾರ್ ತೆಲುಗಿನ ರಾಣಾ ದಗ್ಗುಬಾಟಿ ಅಭಿನಯದ ಲೀಡರ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೀರೋ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆತ ರಾಜ್ಯದ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗಾಗಿ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಹಣವನ್ನು ಕೊಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಭ್ರಷ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿಸಿ ಅಕ್ರಮ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕಸಿದು ಜನರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. ತೆಲುಗಿನ ಮಹೇಶ್ ಬಾಬು ಅಭಿನಯದ ಭರತ್ ಅನೇ ನೇನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಜನರ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಆಲಿಸುವ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಈಗಿನವರಿಗೆಲ್ಲಿದೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ನಾಯಕರನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯ ಹೇಳಿ ಸಾರ್. ಮಕ್ಕಳು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಆಸ್ತಿ, ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸುವುದೇ ಈಗಿನ ನಾಯಕನ ಕಾಯಕ ಎಂದ.   

ನಾಯಕತ್ವ, ನಾಯಕನಾದವನು ಹೇಗಿರಬೇಕೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿವೆ. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಜೀಯವರು ಬ್ರಿಟಷರ ವಿರುದ್ದ ಹೋರಾಡಲು ಜನರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದ್ದರು. ಯಂಗ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಹರಿಜನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದು ಜನರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಸತ್ಯ, ಅಹಿಂಸೆ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯರಾಗಿದ್ದರು. ನಾಯಕನಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾದ ಬಹುತೇಕ ಗುಣಗಳು ಗಾಂಧಿಜೀಯವರಲ್ಲಿತ್ತು. ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಚಿಕಾಗೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವಧರ್ಮ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣ ಸಾವಿರಾರು ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ದೇಶ ಸುತ್ತಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ವಿವೇಕಾನಂದರನ್ನು ಯುವ ನಾಯಕ ಎಂದು ಈಗಲೂ ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ.

ಇಂದು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ನಾಯಕ ಎಂದರೆ ಬರೀ ಕಟೌಟ್ಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾದವರು. ಬಹುತೇಕ

ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾರ್ಥದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ತುಂಬಿ ತುಳುಕಿತ್ತಿದೆ. ದಶಕಗಳು ಕೂತು ತಿಂದರು ಕರಗದ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಚರಾಸ್ಥಿಯ ಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಈಗಿನ ನಾಯಕರು.

ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಇಂದು ನಾಯಕ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದವರು ಕೂಡ ತಾನೊಬ್ಬ ರಾಜ್ಯ ನಾಯಕ, ರಾಷ್ಟ್ರ ನಾಯಕ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯೇನಿಲ್ಲ. 

ಇಂದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ, ಯುವಜನ, ಕನ್ನಡ, ರೈತ, ಕಾರ್ಮಿಕ, ಸರಕಾರಿ, ಖಾಸಗಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಲಯದಲ್ಲೂ ಸಂಘಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲಾ ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲೂ ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಹಿಡಿದು ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದವರೆಗೂ ನೂರಾರು ನಾಯಕರೆಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕರಿಗೆ ನಾಯಕನಿಗೆ ಇರಬೇಕಾದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಜ್ಞಾನವಾಗಲಿ, ಮೌಲ್ಯವಾಗಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ತಾನೊಬ್ಬ ನಾಯಕನೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ದೊಡ್ಡ ವರ್ಗವೇ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ.

ನಾಯಕನೆಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವವನು ಮೊದಲು ಆ ಪದದ ಅರ್ಥ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಇರಬೇಕು. ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮ, ಜಾತಿ, ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯ ಮಾಡದೇ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಮನಾಗಿ ಕಾಣುವ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಇರಬೇಕು. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಹಾಗೂ ನೈತಿಕತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇರಬೇಕು. ತಾನು ಬೆಳೆದರೆ ಸಾಕು ಎಂಬ ಧೋರಣೆ ಇರಲೇ ಬಾರದು. ತನ್ನ ಜೊತೆಗಿರುವವರನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವನು ನಾಯಕನಾಗಲು ಅನರ್ಹ.  

ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಜೊತೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂವಹನ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕು. ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಜನರ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ಸೌಜನ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಈಗಿನ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಒಬ್ಬ ನಾಯಕನಿಗೆ ಇರಬೇಕಾದ ಯಾವುದೇ ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿದ್ದರು ಹಣ ಹಂಚಿ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ನಾಯಕತ್ವದ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ನೈತಿಕತೆ ಈ ಎರಡು ಅಂಶಗಳು ನಾಯಕನ ಮೂಲ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ವಿಚಿತ್ರವೆಂದರೆ ಎರಡು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಾಯಕರನ್ನು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿದರೂ ಬಹುಃಶ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದಿಬ್ಬರಿದ್ದರೆ ಹೆಚ್ಚು.  

ಇಂದು ನಾವು ಕಾಣುವ ನಾಯಕರು ಎಂಥವರೆಂದರೆ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರವಧಿ ಅಥವಾ ವಯಸ್ಸಾದ ನಂತರ ತಮ್ಮ ಮಗ, ಮಗಳೋ ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಕರನ್ನೇ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ತಂದು ಕೂರಿಸುವ ನಾಯಕ ಸಮೂಹವೇ ತುಂಬಿದೆ. ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಅಥವಾ ಬಡವರ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ಇರುವ ಯಾವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಯಾವೊಬ್ಬ ನಾಯಕನು ಬೆಳೆಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕುಟುಂಬ ಕೇಂದ್ರಿತ ನಾಯಕತ್ವ ಇಂದು ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದ ವಿಧಾನಸಭೆ, ಲೋಕಸಭೆಗಳು ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡರು ಅಚ್ಚರಿ ಪಡುವಂತಿಲ್ಲ. 

ಇನ್ನು ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಹಿಡಿದು ನಗರ, ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು ಅದು ಚುನಾವಣೆ, ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನ ಸೇರಿದಂತೆ ಮತ್ತಿತರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕಟೌಟ್, ಫ್ಲೆಕ್ಸ್ ಗಳು ರಾರಾಜಿಸುತ್ತವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ತಾವು ನಾಯಕರೆಂದು ಹಲವರು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಕೆಲವರು ತಾವೊಬ್ಬ ದೀನ, ದಲಿತ, ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದವರ ಉದ್ದಾರಕ ಎಂದು ಸ್ಲೋಗನ್ ಬರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರೆಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ನಾಯಕನ ವೃತ್ತಿಪರತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಗಾಂಧಿ ಜಯಂತಿ, ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ ಜಯಂತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಮತ್ತಿತರ ಮಹನೀಯರ ಜಯಂತಿಗಳಂದು ಶುಭಕೋರುವ ಫ್ಲೆಕ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀ, ವಿವೇಕಾನಂದರ ಸಣ್ಣ ಚಿತ್ರವಿದ್ದರೆ ಶುಭಕೋರುವವರದ್ದು ಮಾತ್ರ ಬೃಹದಾಕಾರದ ಚಿತ್ರವಿರುತ್ತದೆ.    

ನಾಯಕನಾದವನು ನಾಲ್ಕು ಜನರನ್ನು ಮುನ್ನೆಡೆಸುವ ಶಕ್ತಿ ಇರಬೇಕು. ಆದರೆ ಇಂದು ನಾಯಕರೆಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಮೋಹದಿಂದ ಬೇರೊಬ್ಬರ ಹಿಂಬಾಲಕರಾಗಿ, ಅಡ್ಡದಾರಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಾಯಕ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವನ್ನೇ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ,ರೈತ, ಕಾರ್ಮಿಕ, ಕನ್ನಡ ಸೇರಿದಂತೆ ಮತ್ತಿತರ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಮುಖಂಡರು ಸ್ವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುವ ಪದ್ದತಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಕೆಲ ಸಂಘಟನೆಗಳ ನಾಯಕರಂತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬೆದೆರಿಸಿ ಹಣ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವವರು ಇದ್ದಾರೆ. ನಾನೊಬ್ಬ ರೈತ ನಾಯಕ ಎಂದು ಹಸಿರು ಶಾಲು ಹಾಕುವ, ನಾನೊಬ್ಬ ಕನ್ನಡಪರ ಹೋರಾಟಗಾರ ಎಂದು ಕನ್ನಡಧ್ವಜದ ಶಾಲು ಹಾಕುವವರು ಓಡಾಡುವುದು ಇನ್ನೋವಾ, ಕ್ವಾಲಿಸ್ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ. ಐಷಾರಾಮಿ ಕಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುವ ಶಕ್ತಿ ಈ ನಾಯಕರಿಗೆ ವಸೂಲಿದಂಧೆಗೆ ಇಳಿಯದಿದ್ದರೆ ಎಲ್ಲಿಂದ ತಾನೇ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಲ ಸಂಘಟನೆಗಳ ನಾಯಕರು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸುವ ಆಸ್ತಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

ಈಗಿನ ಟ್ರೆಂಡ್ ಹೇಗಿದೆ ಎಂದರೆ ವೈಟ್ ಅಂಡ್ ವೈಟ್ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿದರೆ ಆತ ನಾಯಕ. ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಸಂಘ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ವಿಸೀಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಕಾರು ಮತ್ತು ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ, ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಎಂದು ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಸಿಕೊಂಡರೆ ಸಾಕು ಆತನೇ ನಾಯಕ. ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದ್ದಾಗ ಎಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಸಮಾಜ ಮುಂದುವರೆಯಲು ಸಾದ್ಯ.

ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ಅಭಿವೃದ್ದಿಯಾಗಬೇಕಾದರೆ ಆ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಉತ್ತಮ ನಾಯಕನನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನಾಯಕರೆಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡವರು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಕಷ್ಟಗಳ ಬಗೆಹರಿಸಲು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಯತ್ನ ನಡೆಸಿದಾಗ ರಾಷ್ಟ್ರ ಅಭಿವೃದ್ದಿಯಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ. ಅದು ಬಿಟ್ಟು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಪತ್ರಿಕೆ, ಟಿ.ವಿಗಳಿಗೆ ಪೋಸು ನೀಡುವ ನಾಯಕರಿಂದ ಏನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾದ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಂತವರ ಸಂತತಿಯು ಇಳಿಮುಖವಾಗಬೇಕಿದೆ.

ಎಲ್ಲಾ ಸಂಘಟನೆಗಳ ನಾಯಕರು ಮೊದಲು ಲೀಡರ್ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲಿ. ಲೀಡರ್ ಎಂದರೆ ನಾಲ್ಕು ಜನರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವವನು. ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಪಲಾಫೇಕ್ಷೆ ಇಲ್ಲದೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆ ಮಾಡುವ ಸೇವಕ. ಅದು ಬಿಟ್ಟು ಲೀಡರ್ ಎಂದರೆ ನಾನು ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬ ಅಹಂ ಇರುವವನು ನಾಯಕನಾಗಲು ಅನರ್ಹ ಮತ್ತು ಅಂತವನನ್ನು ಸಮಾಜ ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮರೆತು ಬಿಡುತ್ತದೆ.

ವಿಕಲಚೇತನರ ಬದುಕೇ, ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಗಾಥೆ..

         ⏭ ದೇವಲಪಲ್ಲಿ ಎನ್.ಗಿರೀಶ್ ರೆಡ್ಡಿ 

ಅದು ವಿಕಲಚೇತನರು ಓದುವ ಶಾಲೆ. ಶಾಲೆಯ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಕಾರಣ ಕ್ರೀಡಾ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಓಟ ದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದ ವಿಕಲಚೇತನ ಮಕ್ಕಳು ಓಡುವಾಗ ಅದರಲ್ಲೊಬ್ಬ ಆಯಾತಪ್ಪಿ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು, ನೋವಾದ ಕಾರಣ ಜೋರಾಗಿ ಕಿರಿಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಸ್ಪ ರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಉಳಿದ ಮಕ್ಕಳು ಓಡಿ ಬಂದು ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದವನನ್ನು ಮೇಲೆಕ್ಕೆತ್ತಿ, ಆತನನ್ನು ಸಂತೈಸಿ ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿ ಎಲ್ಲರು ಓಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಸಮೂಹವಾಗಿ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಯಾರು ಬಿದ್ದರೇನು ನಾನು ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದರೆ ಸಾಕು ಎಂದು ಮುಂದೆ ಓಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳು ಆಲೋಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ನಾನು ಗೆಲ್ಲದಿದ್ದರು ಪರವಾಗಿಲ್ಲ, ಬೇರೊಬ್ಬರ ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಆಸರೆಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಆ ಓಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಅದ್ಬುತವಾದ ದೃಶ್ಯ ಕಂಡಿದ್ದು, ತೆಲುಗಿನ ಮೆಗಸ್ಟಾರ್ ಚಿರಂಜೀವಿ ಅಭಿನಯದ ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ. ಹೌದು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರುವ ವಿಕಲಚೇತನ ಮಕ್ಕಳ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ದೃಶ್ಯವು ಎಲ್ಲರೂ ಆತ್ಮವಲೋಕನ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ತಾನು ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದರೆ ಸಾಕು ಉಳಿದವರು ಏನಾದರೂ ಆಗಲಿ ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ ಹೊಂದಿರುವ ಜನಗಳೇ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರದ ಸನ್ನಿವೇಶವು ನಮಗೆ ನೈತಿಕತೆಯ ಪಾಠವನ್ನು ಎಳೆ ಎಳೆಯಾಗಿ ಭೋದಿಸುತ್ತದೆ. 

ನಾನು ಹಲವು ಬಾರಿ ವಿಕಲಚೇತನರನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಕಂಡ ನಿದರ್ಶನಗಳಿವೆ. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ, ದೈಹಿಕ ನ್ಯೂನತೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿರುವ ವಿಕಲಚೇನತರು ಪಾಪ ಹೇಗೆ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ನನ್ನನ್ನು ಗಾಢವಾಗಿ ಕಾಡಿದೆ. 

ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಕೇವಲ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ವಿದ್ಯುತ್ ಹೋದರೆ ಸಾಕು ಬೆಸ್ಕಾಂ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ಶಪಿಸುತ್ತೇವೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಇಲ್ಲದೇ ಈ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಕಳೆಯುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ಚಿಂತಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಇಡೀ ಜೀವನ ಪೂರ್ತಿ ಬೆಳಕನ್ನೇ ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಅಂಧರು ಎಷ್ಟೆಲ್ಲ ಕಷ್ಟ ಪಡುತ್ತಾರೆ. ನಿಜಕ್ಕೂ ಅವರ ಒಳಗಿನ ನೋವು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಕರಗದೇ ಇರದು. ಎಲ್ಲರ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಆ ಭಗವಂತ ಈ ರೀತಿಯ ಕಷ್ಟ ಏಕೆ ಕೊಟ್ಟ ಎಂದು ನನಗೆ ನಾನೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. 

ನಾನು ಪದವಿ ಓದುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಕಣ್ಣು ಕಾಣದ ಉಪನ್ಯಾಸಕರ ಪಾಠ ಕೇಳುವ ಅದ್ಬುತ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮೈಸೂರು ಬ್ಯಾಂಕ್ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿನ ಸರಕಾರಿ ಕಲಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಭೋದಿಸುವ ಇಬ್ಬರು ಉಪನ್ಯಾಸಕರಿಗೆ ಕಣ್ಣು ಕಾಣುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಎಂದು ರಾಜೀಯಾದವರಲ್ಲ. ತಮಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ದಿನಗಳಂದು ತಪ್ಪದೇ ಆಯಾ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಬ್ರೈಲ್ ಲಿಪಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಉಪನ್ಯಾಸಕರು ವೇಗವಾಗಿ ಪಾಠವನ್ನು ಓದುತ್ತ, ವಿವರಣೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ನಿಜ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಅವರು ಓದುವ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ವೇಗದಲ್ಲೂ ನಾವು ಪಾಠವನ್ನು ಓದಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರ ಬದ್ದತೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳು ಸರಿಯಾಗಿದ್ದರು ಶಾಲಾ, ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗೆ ಚಕ್ಕರ್ ಹಾಕಿ, ಪಾಠ, ಪ್ರವಚನಗಳನ್ನು ಭೋದಿಸದೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ತೋರಿಸುವ ಶಿಕ್ಷಕರು ನಾಚಿಕೆ ಪಡುವಂತಹ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಇಬ್ಬರು ಉಪನ್ಯಾಸಕರು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 

ಮೊನ್ನೆ ಒಂದು ಘಟನೆ ಎದುರಾಯಿತು, ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಹೊಸೂರಿಗೆ ಕಾರ್ಯ ನಿಮಿತ್ತ ಹೊರಟಿದ್ದೆ. ಈ ವೇಳೆ ನನ್ನ ಪಕ್ಕದ ಸೀಟಿನಲ್ಲಿ ಬಂದು 35 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಯುವಕ ಬಂದು ಕುಳಿತ. ಆತ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಬಲಗೈ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ. ಹಾಗೆಯೇ ಸಮಯ ಕಳೆಯಲಿ ಎಂದು ಮಾತನಾಡುತ್ತ ಸಾಗಿದಾಗ ಆತ ಹೇಳಿದ, ಓದಿದ್ದು ಎಂಎಸ್ಸಿ (ಕೃಷಿ), ನನಗೆ ಕೈ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಚಿಕ್ಕವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಶಾಲಾ, ಕಾಲೇಜಿನ ಕೆಲ ಸ್ನೇಹಿತರು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಂಬಂಧಿಕರು ಕೂಡ ಕೀಳರಿಮೆಯಿಂದ ಕಂಡ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಸಾಕಷ್ಟಿವೆ. ಅವರ ಮಾತುಗಳು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತುಂಬಾ ಘಾಸಿಯನ್ನು ಮಾಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಏನಾದರೊಂದು ಸಾಧಿಸ ಬೇಕೆಂಬ ಛಲದಿಂದ ಎಲ್ಲರ ನೋವಿನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಹೊಸ ಜೀವನ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. 

ನನಗಿರುವ 5 ಎಕರೆ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತಂದೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕೃಷಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎಸ್ಸಿ ಪದವಿಧರನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೃಷಿ ಪದ್ದತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಇರುವುದರಿಂದ ಅದರ ಆಧಾರದಲ್ಲೇ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಮಿಶ್ರ ಕೃಷಿ ಬೇಸಾಯ ಹಾಗೂ ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 4 ರಿಂದ 5 ಲಕ್ಷ ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಯಾರ ಹಂಗಿಲ್ಲ.

ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಯಾರು ಏನು ಅಂದು ಕೊಂಡರು ನನಗೆ ಚಿಂತೆ ಇಲ್ಲ. ನನ್ನ ಸ್ವಾವಲಂಭನೆ ಜೀವನವೇ ನನಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ನೀಡಿದೆ. ವಿಕಲಚೇತನ ನಾನಲ್ಲ, ಎಲ್ಲವೂ ಇದ್ದು ಏನು ಮಾಡದೇ ಸೋಮಾರಿತನ ತೋರಿ, ಯಾರಿಗೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡದ ಜನ ಎಂದು ದಿಟ್ಟವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದ. 

ನಿಜ ಆತನ ಮಾತು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರೆ ನನಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಯಿತು, ಆತನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೂ ನಕರಾತ್ಮಕ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನೂರು ಜನ ನೂರು ಮಾತುಗಳು ಅಂದುಕೊಂಡರು ನನ್ನ ಶಕ್ತಿ ನನಗೆ ಗೊತ್ತು ಎಂಬ ಆತನ ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆಯೇ ಆತನನ್ನು ಒಂದು ಹಂತಕ್ಕೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದೆ ಎಂದೆನಿಸಿತು. 

ಕೆಲ ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಕೆಲಸದ ನಿಮ್ಮಿತ್ತ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಆ

ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿನ ಒಬ್ಬಾತ ನಮ್ಮ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿ, ಕಾರಣಾಂತರಗಳಿಂದ ಆತನು ಒಂದು ಕೈ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಿತ್ತು. ಆದರೂ ಸಾಧಿಸುವ ಛಲವನಲ್ಲ. 

ಆತ ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದವರ ಸಹಕಾರ ಪಡೆದು ಪೌಲ್ಟ್ರಿಫಾರಂ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆತನ ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಆತನ ಊರಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಆತನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಆತನ ಪೌಲ್ಟ್ರಿಫಾರಂನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡು ಬಂದೆ. ಅದ್ಬುತವಾಗಿ ಫಾರಂ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಕೊಳಚೆ ನೀರನ್ನು ಶುದ್ದಿಕರೀಸಿ ಪೌಲ್ಟ್ರಿಫಾರಂಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿಂದ ಪಡೆದ ಸಾಲವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲೂ ಸೈ ಎನ್ನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಯಾರ ಟೀಕೆ, ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಗೂ ಅಂಜದೆ, ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಮುನ್ನುಗುತ್ತ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕೆಂಬ ಆತನ ಆಲೋಚನೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಶ್ಲಾಘನೀಯ.  

ಎರಡು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಹೈದರಾಬಾದ್ ನ ಸಿಕಿಂದ್ರಾಬಾದಿನ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮುಂದೆ ಮಾತನಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ವಿಕಲಚೇತನನೊಬ್ಬ ಕಂಡ. ಆತನ ವೃತ್ತಿ ಜ್ಯೂಸ್ ಹಾಗೂ ಸೋಡಾ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು. ನನಗೆ ಅಚ್ಚರಿ ತಂದಿದ್ದು ಆತನ ಸಂವಹನ ಕಲೆ. ಮಾತನಾಡಲು ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರು ಕೈ ಸನ್ನೆಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತ ,ಅವರ ಪ್ರೀತಿಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ನನ್ನ ಕಣ್ಣೆದುರಿಗೆ ಅರ್ಧಗಂಟೆಯಲ್ಲೇ 500 ರೂ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪಾದಿಸಿದ. ಆ ಮಟ್ಟಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಜ್ಞಾನ ಆತನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು.

ಒಂದು ದಿನ ಸ್ನೇಹಿತನೊಬ್ಬ ಕರೆ ಮಾಡಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಹಾರಾಣಿ ಮಹಿಳಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದುವ ಅಂಧ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯೊಬ್ಬಳಿಗೆ ಪದವಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆಯಬೇಕು. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾರು ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ನೀನು ಫ್ರೀ ಇದ್ದರೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆಯಬಹುದೇ ಎಂದ. ಸ್ವಲ್ಪ ಆಲೋಚಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಂಡೆ, ನಂತರ ನಾನೇ ಆತನಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆಯುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ನಂತರ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆಯಲು ಹೋದಾಗಲೇ ಗೊತ್ತಾಗಿದ್ದು ಎಷ್ಟೋ ಜನ ವಿಕಲಚೇತನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಬೇರೊಬ್ಬರ ಸಹಾಯ ಬೇಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಧಿಕವಿದೆ ಎಂದು. ಒಮ್ಮೆ ಯಲಹಂಕದ ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆದಿದ್ದೆ. ಅದೃಷ್ಟಕ್ಕೆ ಎರಡು ಪರೀಕ್ಷೆ ಪಾಸ್ ಆಯಿತು.  

ನನಗೆ ಅಚ್ಚರಿ ತಂದಿದ್ದು ಕೆಲ ವಿಕಲಚೇತನರ ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿ, ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಅವರು ತಯಾರಾಗಿದ್ದ ರೀತಿ, ಪ್ರಶ್ನೆ ಓದಿದ ತಕ್ಷಣ ಉತ್ತರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಪರಿ ಕಂಡು ಅಚ್ಚರಿಯಾಯಿತು. 

ಹಲವು ಬಾರಿ ವಿಕಲಚೇತನರು ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆಯಲು ಸಹಾಯಕರು ಸಿಗದೆ ಪರದಾಡುವ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆಯುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದವರು ಕೈ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆಯಲು ಸಹಾಯಕರನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಕೂಡ ಕಷ್ಟ ಸಾರ್ ಎಂದು ವಿಕಲಚೇತನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯು ಬೇಸರಿಸಿಕೊಂಡಳು. 

ನಾನು ವಿಕಲಚೇತನರಿಗೆ ಕೆಲ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಅನುಭವವಿದೆ. ತರಬೇತಿಗೆ ಬಂದವರಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ನೂನ್ಯತೆಗಳಿದ್ದರು, ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ನಮಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸದೃಢವಾಗಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಇತಿ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸುವ ಇಚ್ಚಾಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೇ ಇತ್ತು. ಅವರ ವರ್ತನೆ, ಗೌರವ ನೀಡುವ ಪದ್ದತಿ ಬೇರೆಯವರಲ್ಲಿ ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. 

ಎಷ್ಟೇ ಕಷ್ಟಗಳಿದ್ದರು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮರೆತು ಪ್ರತಿದಿನವನ್ನು ಆನಂದದಿಂದ ಕಳೆಯಬೇಕು. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಈ ಭೂಮಿ ಮೇಲೆ ಯಾರು ತಾನೇ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುವ ಪ್ರತಿಕ್ಷಣವನ್ನೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದವರು ನಿಜವಾದ ಅಂಗವಿಕಲರು ಸಾರ್ ಎಂದು ತರಬೇತಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ವಿಕಲಚೇತನ ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿ ಹೇಳಿದ ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತ ಮಾತು ನನ್ನನ್ನು ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಆತನ ಮಾತು ಅಕ್ಷರಃಹ ಸತ್ಯ. ಎಲ್ಲವೂ ಇದ್ದು, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೇನೋ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಹಾಗೇ ವತರ್ಿಸುತ್ತ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವ ನಾವು ವಿಕಲ ಚೇತನರಿಂದ ಕಲಿಯುವ ಪಾಠ ಸಾಕಷ್ಟಿದೆ.  

ಬ್ರೈಲ್ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದ್ದ ಲೂಯಿಸ್ ಬ್ರೈಲ್ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಕಾರಣಾಂತರಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅವರೆಂದು ಆ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಚಿಂತೆ ಇದ್ದದ್ದು ದೃಷ್ಟಿ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ನಾನು ಹಲವು ರೀತಿಯ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ನನ್ನ ಜೀವನದ ಧ್ಯೇಯ ಅಂಧರು ಕೂಡ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುವ ಲಿಪಿಯೊಂದನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಬೇಕು. ಆ ಮೂಲಕ ಹಲವರ ಬಾಳಿಗೆ ಬೆಳಕಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಅಚಲವಾದ ಧ್ಯೇಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. 

ಅದರ ಫಲವೇ ಬ್ರೈಲ್ ಲಿಪಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿ ಸಾವಿರಾರು ಅಂಧರ ಬಾಳಿನಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿ ಬೆಳಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದು ಹಲವರು ಉನ್ನತ ವ್ಯಾಸಾಂಗ ಪಡೆಯಲು, ಸರಕಾರಿ, ಖಾಸಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಗಿಟ್ಟಿಸಲು ನೆರವಾಗಿದೆ ಈ ಬ್ರೈಲ್ ಲಿಪಿ.

ನನಗೆ ಕಣ್ಣು ಕಾಣದು ನಾನೇ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಇದ್ದೇನೆ ಬೇರೊಬ್ಬರಿಗೆ ಏನು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಒಂದೇ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಲೂಯಿಸ್ ಬ್ರೈಲ್ ಆಲೋಚಿಸಿದ್ದರೆ ಬಹುಃಶ ಬ್ರೈಲ್ ಲಿಪಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಲೂಯಿಸ್ ಬ್ರೈಲ್ ನ ಸಾಧಿಸುವ ಛಲದ ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ದೂರ ಸರಿದವು. 

ನಿಜ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ವಿಕಲಚೇತನರಿಂದ ನಾವು ಕಲಿಯಬೇಕಾದದ್ದು ಸಾಕಷ್ಟಿದೆ. ಅವರಲ್ಲಿರುವ ಬದ್ದತೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವರಲ್ಲಿನ ತಾಳ್ಮೆ, ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಎದುರಿಸುವ ಬಲವಾದ ಶಕ್ತಿ ನಮ್ಮಲ್ಲಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಾವೇನಾದರೂ ಸಾಧಿಸಲು ಹೊರಟಾಗ ಅದರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎಂಬಂತೆ ಕೆಲವರಿಂದ ಬರುವ ವಿಮರ್ಶೆ, ಅಸಹಕಾರ, ಟೀಕೆಗಳಿಗೆ ಭಯ ಬಿದ್ದು ನಮ್ಮ ದಾರಿಯನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.

ಆದರೆ ವಿಕಲಚೇತನರು ಆ ರೀತಿಯ ಮನೋಭಾವದವರಲ್ಲ. ಹಿಡಿದ ಕೆಲಸ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ತನಕ ಯಾರು ಏನೇ ಟೀಕೆ ಮಾಡಿದರೂ ಅಂದುಕೊಂಡು ಗುರಿ ತಲುಪುವ ತನಕ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.  

ಶಾಲೆಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ಅದ್ಬುತ ಬರಹ ಹೊಂದಿತ್ತು. ನಿಜವಾದ ವಿಕಲಚೇತನರು ದೈಹಿಕ ನ್ಯೂನತೆ ಹೊಂದಿರುವವರಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಯಾರು ಒಳ್ಳೆತನ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಹೊಂದದೆ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಾರೋ ಅವರು ನಿಜವಾದ ವಿಕಲಚೇತನರು ಎಂದಿತ್ತು. ಈ ಮಾತಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮರುಪ್ರಶ್ನೆ ಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವೇ. 

ನಾವು ವಿಕಲಚೇತನರ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ಹೊಂದುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ. ಎಷ್ಟೋ ವಿಕಲಚೇತನರು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿರುವ ಇತರರು ನಮಗೆ ಸಹಾಯ ಹಸ್ತ ಚಾಚುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ವಿಕಲಚೇತನರ ಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ದನಿಯಾಗುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ಬಾಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಕಾಣಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ, ಅದು ಬದ್ದತೆಯಿಂದ.

ಬಡಪಾಯಿ ಪೊಲೀಸರ ಕಥೆ-ವ್ಯಥೆ..

⏭ ದೇವಲಪಲ್ಲಿ ಎನ್.ಗಿರೀಶ್ ರೆಡ್ಡಿ 

ಆ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಬೈಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ಇಲಾಖೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಕೋಪ, ಬೇಸರ ತುಸು ಹೆಚ್ಚೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟಕೂ ಆ ಇಲಾಖೆ ಯಾವುದೆನ್ನುತ್ತಿರಾ.. ಅದೇ ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆ. ಹೌದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಇಲಾಖೆಗಳ ಪೈಕಿ ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಯು ಒಂದು. ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ರಕ್ಷಣೆ ಹೊತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಈ ಇಲಾಖೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ಕರ್ತವ್ಯವವು ಇದೆ.

ಕಳೆದ ವಾರ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಪೇದೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ನೇಹಿತನೊಬ್ಬ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸ್ನೇಹಿತನಿಂದ ನನ್ನ ಮೊ.ನಂ ಪಡೆದು ಕರೆ ಮಾಡಿದ್ದ, ರಾ.7ಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ನಮ್ಮ ಮಾತುಕತೆ ರಾ.9ರವರೆಗೂ ಸಾಗಿತ್ತು. 2 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಸುದೀರ್ಘವಾದ ನಮ್ಮ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಆತ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿ ಬದುಕು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರೆ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮನದಾಳದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡ. 

ಆತ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಧರ. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನು. ಸರಕಾರಿ ಕೆಲಸ ಸಿಕ್ಕಿತೆಂದು ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸೇರಿದ. ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಾದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಅಭಿಲಾಷೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೇ ಇದೆ. ಆತ ಮಾತನಾಡುತ್ತ ಹೇಳಿದ, ಪೊಲೀಸ್ ವೃತ್ತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಾಯಿತು, ಇಲ್ಲಿನ ಕಷ್ಟಗಳ ಸರಮಾಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಲು ಹಾಗೂ ಊಟ ಮಾಡಲು ಕೂಡ ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ. 

ಅದರಲ್ಲೂ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದಲ್ಲಿ ಸದಾ ವಿವಿಐಪಿಗಳು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ದಿನವೂ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಬಂದೋಬಸ್ತ್ ಡ್ಯೂಟಿ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ದಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮುಗಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳಗ್ಗೆಯಿಂದ ಸಂಜೆಯವರೆಗೂ ನಿಂತುಕೊಂಡು ಸಾಕಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಗಲಾಟೆ, ಘರ್ಷಣೆಗಳು ನಡೆದರಂತೂ ಮುಗಿದೆ ಹೋಯಿತು, ಡೇ ಅಂಡ್ ನೈಟ್ ಅಲ್ಲೇ ಡ್ಯೂಟಿ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಶವಗಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೆಲವು ಅಹಿತಕರ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆದರೆ ನಾವು ಎಷ್ಟೇ ಸಮಸ್ಯೆಯಾದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಹಾಜರಿರ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೂ ಯಾವುದಾದರೂ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ನೆನಪೇ ಇಲ್ಲ. ಹಬ್ಬದ ದಿನ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗೋಣ ಎಂದರು ಸಮಯ ಸಿಗಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮೇಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಕಿರುಕುಳ, ವಿನಾಕಾರಣ ನಮ್ಮನ್ನೇ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಬೇಕಂತಲೇ ಕರ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಸಂಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಠಾಣೆ (ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಪೊಲೀಸ್ ಸ್ಟೇಷನ್)ಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗಂತು ಆರೋಗ್ಯ ಕೈ ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಲಕ್ಷಾಂತರ ವಾಹನಗಳು ಉಗುಳುವ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿದ ಕಾರಣ ಉಸಿರಾಟ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಕಾಲ ಸೇರುವಂತಾಗಿತ್ತು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾಡುವುದು ಆ ಭಗವಂತನ ಕೈಯಿಂದಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗದು ಎಂದು ಅಳಲು ತೋಡಿಕೊಂಡ. 

ನಮ್ಮ ತಂದೆಯವರು ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಪೇದೆಯಾಗಿ 36 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ 30 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪೊಲೀಸ್ ಕ್ವಾಟ್ರಸ್ನಲ್ಲಿ ಕಳೆದಿದ್ದೇವೆ. ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಹಂತದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾದ ಪೊಲೀಸ್ ಪೇದೆ, ಮುಖ್ಯ ಪೇದೆ, ಎಎಸ್ಐ ಹಾಗೂ ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಅರಿವು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ಪೊಲೀಸ್ ಕ್ವಾಟ್ರಸ್ನಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಪೊಲೀಸ್ ಪೇದೆಗಳ ಕಷ್ಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೂ ಕೂಡ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರಿವಿದೆ.  

ನಾವಿದ್ದ ಕ್ವಾಟ್ರಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಮನೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸಣ್ಣದಾದ ಹಾಗೂ ತುಂಬಾ ಕಿರಿದಾದ ಮನೆಗಳವು, ಮನೆ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳೇ ಕಳೆದಿದ್ದವು. ಅದೆಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಎಂದರೆ ಯಾರದರೂ ಮನೆಗೆ ಒಬ್ಬ ನೆಂಟರು ಬಂದರೆ ಸಾಕು ಮಲಗಲು ಸ್ಥಳವಕಾಶವೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಅತಿಥಿಗೆ ಹೊರಗೆ ಮಲಗಲು ಹೇಳಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಲದಕ್ಕೆ ಇಂದೋ ನಾಳೆಯೋ ಬೀಳುವ ಹಂತ ತಲುಪಿದ ಮನೆಗಳವು. ಆದರೂ ಕಷ್ಟವೋ ನಷ್ಟವೋ ಅವುಗಳಲ್ಲೇ ವಾಸ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ, ಬರುವ ಕಡಿಮೆ ಸಂಬಳದಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವ ಧೈರ್ಯ ಯಾವ ಪೊಲೀಸ್ ಪೇದೆಗಳಿಗಿರುತ್ತದೆ. 

ಇನ್ನು ಪೊಲೀಸ್ ರ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಓದಿಸುವುದು, ಬರುವ ಸಂಬಳದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ ನಿರ್ವಹಣೆಯೇ ಕಷ್ಟವಿದ್ದಾಗ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಓದಿಸುವುದು ಸುಲಭದ ಮಾತಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಕ್ವಾಟ್ರಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಕೆಲ ಮಕ್ಕಳು ಸರಕಾರಿ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿದರೆ, ಮತ್ತೊಂದಿಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳು ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗೆ (ಕಡಿಮೆ ಶುಲ್ಕದ ಶಾಲೆಗಳು) ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ತಿಂಗಳು ಬಂದರೆ ಶಾಲೆಗೆ ಶುಲ್ಕ ಕಟ್ಟಬೇಕಾದಾಗ ನಮ್ಮ ಕ್ವಾಟ್ರಸ್ ನಲ್ಲಿರುವವರು ಹರಸಾಹಸ ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಸಾಕಷ್ಟು ಪೊಲೀಸರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಿ ಎಂದು ಆಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲು, ಅವರನ್ನು ಸರಿದಾರಿಗೆ ತರಲು ಪುರುಸೊತ್ತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಸದಾ ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಪೊಲೀಸರ ಮಕ್ಕಳು ಅರ್ಧದಲ್ಲಿಯೇ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.

ನನಗೆ ನೆನಪ್ಪಿದಂಗೆ ಅದು ದೀಪಾವಳಿ, ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ, ದಸರಾ, ಯುಗಾದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಹಬ್ಬವಿರಲಿ ಕುಟುಂಬವರೆಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಆಚರಿಸಿದ ಕ್ಷಣಗಳು ನಾನು ಕಂಡಿಲ್ಲ.

ನಮ್ಮ ಕ್ವಾಟ್ರಸ್ ನಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದ ಪೊಲೀಸರು ಬಂದೋಬಸ್ತ್ ನಿಮಿತ್ತ ಇತರೆ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ತೆರಳುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಗೈರು ಹಾಜರಿಯಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲಾ ಕುಟುಂಬಗಳು ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕ್ವಾಟ್ರಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಕೆಲ ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಹುಟ್ಟು ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಅದು ಮಗುವಿನ ತಂದೆಯ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಮಗನೋ, ಮಗಳೋ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲೂ ಭಾಗಿಯಾಗಿಲೂ ಆ ಪೊಲೀಸ್ ಪೇದೆಗಳಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. 

ಇನ್ನು ಪೊಲೀಸ್ ಕ್ವಾಟ್ರಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿಭಿನ್ನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ನಮ್ಮ ಕ್ವಾಟ್ರಸ್ನಲ್ಲಿ  ವಿವಿಧ ಧರ್ಮ, ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರು ಇದ್ದರು, ಬಹಳ ಅನ್ಯೋನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಕುಟುಂಬಗಳು ಸ್ನೇಹಮಯ ವಾತವಾರಣದಿಂದ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯಾರಾದರೂ ವಿಶೇಷ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಮನೆಯ ಮಕ್ಕಳನೆಲ್ಲಾ ಕರೆದು ಬಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾವಿದ್ದ ಊರಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಜಾತ್ರೆ, ಕರಗ ಮತ್ತಿತರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೋಗುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿತ್ತು.

ನಾನು ಕಂಡಂಗೆ ಬಹುತೇಕ ಪೊಲೀಸರು ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾರಣ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ ಕೆಲಸ, ಒತ್ತಡ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಹದೆಗೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ತೀರ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೂ ರಜೆ ಸಿಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ. ಬರುವ ಕಡಿಮೆ ಸಂಬಳದಲ್ಲೇ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. 

ಕೆಲ ಅಧಿಕಾರಿ, ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಭ್ರಷ್ಟಚಾರದಿಂದ ಇಲಾಖೆಗೆ ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸರು ಹಾಗೂ ಇಲಾಖೆಯ ಕೆಲವರಿಂದ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾದ ನಿದರ್ಶನಗಳು ಹಲವಾರಿವೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಕೆಟ್ಟವರೆಂದು ಕರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೆಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಕೆಟ್ಟ, ಕೆಟ್ಟ ಪದಗಳಿಂದ ಬೈಯುತ್ತಾರೆ. ಅದೆಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಎಂದರೆ ಆ ಪದಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೊಂದು ಕೆಟ್ಟ ಪದಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ನಿಜ ಕೆಲ ಪೊಲೀಸರು ಭ್ರಷ್ಟರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅನೈತಿಕ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯು ಇದ್ದಾರೆ. 

ಆದರೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪೊಲೀಸರು ಇದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲಾ ಇಲಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯವರು, ಕೆಟ್ಟವರೆಂದು ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತಾರೆ. 365 ದಿನ 24 ಗಂಟೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು-ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಪೊಲೀಸರ ಜೀವನ ಎಲ್ಲರು ಅಂದುಕೊಂಡಂಗೆ ಸುಖವಾಗಿ ಏನಿಲ್ಲ.

ಸಾಕಷ್ಟು ಪೊಲೀಸರು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸಮಸ್ಯೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತಿತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಬಳಲಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಖುಷಿಯೇ ಇಲ್ಲದಾಗಿದೆ. ಕೆಲಸದಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿಯಾದರೂ ಒಂದು ಸ್ವಂತ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ನೂರಾರು ನಿವೃತ್ತ ಪೊಲೀಸ್ ಪೇದೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇತರೆ ಇಲಾಖೆಗಳಂತೆ ನಮಗೂ ವೇತನ, ಸೌಲಭ್ಯ ಕೊಡಿ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇತರೆ ಇಲಾಖೆಗಳಂತೆ ಸಂಘ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕಾರಣ ಅದು ಇಲಾಖೆಯ ಶಿಷ್ಟಚಾರ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಕಂಟಕವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಕೆಳ ಹಂತದ ಪೊಲೀಸರು ತಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಧ್ವನಿಯೇ ಎತ್ತುವುದಿಲ್ಲ. 

ಕೆಲ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕೆಳ ಹಂತದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಾಗೂ ಕೀಳು ಮಟ್ಟದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಆ ಪೇದೆಗಳು ಮಾತನಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಎಷ್ಟೇ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿದ್ದರು ಅದು ಹೊರಗೆ ಬರುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ನಿಜ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ರಕ್ಷಣೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ಇನ್ನು ಮಹಿಳಾ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಹತ್ತಾರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಸಂಕಷ್ಟಗಳು.  

ಪೊಲೀಸ ಇಲಾಖೆಯ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ವೇತನ, ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೆಳ ಹಂತದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಪೊಲೀಸರ ಜೀವನವೇ ಅತಂತ್ರ. ಬಡಪಾಯಿ ಪೊಲೀಸರ ಕಥೆ, ವ್ಯಥೆ ಹೇಳುತ್ತ ಹೋದರೆ ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಂಥವೇ ಬರೆಯಬಹದು.

ಹಾದಿ ತಪ್ಪಿದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ, ಮೌಲ್ಯವಿಲ್ಲದ ಬದುಕು..?

               ⏩ ದೇವಲಪಲ್ಲಿ ಎನ್.ಗಿರೀಶ್ ರೆಡ್ಡಿ

ಮೊನ್ನೆ ಮುಳಬಾಗಿಲು ತಾಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಯೊಬ್ಬ ಇದ್ದ, ಆತನನ್ನು ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸದ ನಿಮಿತ್ತ ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಆಗ ಆತ ಮಾತನಾಡುತ್ತ ನೋಡಿ ಸಾರ್, ಎಂತಹ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ ನಮ್ಮೂರಲ್ಲಿ, ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಗೆ ಹೋಗುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯನ್ನು ಪಕ್ಕದ ಊರಿನವನೊಬ್ಬ ಪ್ರೀತಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀನಿ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಪಾಪ ಆ ಹುಡುಗಿಯ ಬಾಳು ಹಾಳು ಮಾಡಲು ಹೊರಟಿದ್ದಾನೆ, ನಾವೆಷ್ಟೇ ಹೇಳಿದರೂ ಆಕೆಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ. 

ಆತನ ಮಾತು ಕೇಳಿ ನನಗನಿಸಿದ್ದು ಅರೇ ಎಂಟು, ಒಂಬತ್ತನೆ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುವ ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರೀತಿ ಪ್ರೇಮ ಎಂದು ಜೀವನವನ್ನೇ ಹಾಳು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಮಾಜ ಕೆಟ್ಟು ಹೋಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಭಾವನೆ ಬಂತು.

ಒಂದು ದಿನ ನಮ್ಮ ಹಳೆ ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಯೊಬ್ಬರು ಬಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರು, ಹಾಗೆಯೇ ಮಾತನಾಡುತ್ತ ಸಾರ್ ನೋಡಿ ನನ್ನ ಕರ್ಮ ಏಗಾಗಿದೆ. ಕಾಲೇಜಲ್ಲಿ ಓದುವಾಗ ಯಾವುದೋ ಉತ್ಸಾಹದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿದೆ. ಕುಟುಂಬದವರ ವಿರೋಧ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಮದುವೆಯು ಆದೆವು. ಆದರೆ ಮದುವೆ ನಂತರ ಗೊತ್ತಾಗಿದ್ದು, ನಾನು ಪ್ರೀತಿಸಿದ ಹುಡುಗ ಕುಡುಕ, ಸಾಲದಕ್ಕೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಸಂಪಾದಿಸುವ ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲ. ಸೋಮಾರಿತನವೇ ಆತನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ. ಈಗ ನಾನೇ ದುಡಿದು ಆತನನ್ನು ಸಾಕಬೇಕು. ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ತಪ್ಪು ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಜೀವನವನ್ನೇ ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುವುದು ಈಗ ಅರಿವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆಕೆ ನೊಂದು ನುಡಿದಳು.

ಮೊನ್ನೆ ತಾನೇ ಫೀಲ್ಡ್ ವಿಸೀಟ್ ಗೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲೂ ನೋವಿನ ಕಥೆಯೇ ಕೇಳುವಂತಾಯಿತು. ಆಕೆಯದ್ದೂ ಅದೇ ನೋವು, ಪ್ರೀತಿಸಿದ ತಪ್ಪಿಗೆ ಕಣ್ಣೀರೆ ಉಳಿದಿದೆ ಸಾರ್, ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು, ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗೆ ಹಾಕಿದ್ದೇನೆ, ದುಬಾರಿ ಶುಲ್ಕ, ನಾನಂತು ಓದಲಿಲ್ಲ, ಮಕ್ಕಳಾದರೂ ಓದಲಿ ಎಂದು ಶಾಲೆಯ ಫೀಜು ಹೆಚ್ಚಾದರೂ ಸೇರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಗಂಡ ಮಹಾ ಕುಡುಕ, ಕೂಲಿ ವೃತ್ತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಕೂಲಿಯಿಂದ ಬಂದ ಹಣದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ರೂಪಾಯಿಯು ಮನೆಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಬಾರ್ ಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ನಾನು ಟೈಲರಿಂಗ್, ಎಂಬ್ರಾಯಿಡರಿ ವೃತ್ತಿ ಮೂಲಕ ಅಷ್ಟೋ ಇಷ್ಟೋ ಸಂಪಾದಿಸಿ, ಕುಟುಂಬ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಓದಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಸಾರ್, ಪ್ರೀತಿಸಿದ ತಪ್ಪಿಗೆ ಪಶ್ಚಾತಾಪ ಪಡುವಂತಾಗಿದೆ ಎಂದು ನೋವಿನಿಂದ ಹೇಳಿದಳು.

ನಾನು ಸಾಕಷ್ಟು ಶಾಲಾ, ಕಾಲೇಜುಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿದ್ದೇನೆ, ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದೇನೆ. ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತಿದರೆ ಸಾಕು ಪ್ರೀತಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಇಲ್ಲದೇ ಹೋದರೆ ಜೀವನವೇ ವ್ಯರ್ಥ ಎಂಬ ವಾತಾವರಣ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಎಲ್ಲರೂ ಆತಂಕ ಪಡುವಂತಹ ವಿಚಾರ. 

ಒಳ್ಳೆಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದು, ಸೂಕ್ತವಾದ ಉದ್ಯೋಗ ಗಿಟ್ಟಿಸಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ತಲೆ ಎತ್ತಿ ನಡೆಯಬೇಕಾದ ಯುವ ಸಮೂಹವು ಪ್ರೀತಿ, ಪ್ರೇಮ ಎಂದು ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸ್ವತಃ ತಾವೇ ಕೊಡಲಿ ಪೆಟ್ಟು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.

ಪ್ರೀತಿ, ಪ್ರೇಮದ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳುವ ಜ್ಞಾನವಂತೂ ನನಗಿಲ್ಲ. ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಪ್ರೀತಿಸುವ, ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಅದು ಅವರವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಚಾರ, ಯಾರು ಯಾರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಯಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ. 

ಯಾರು ಪ್ರೀತಿ, ಪ್ರೇಮಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಎಷ್ಟೋ ಜನರು ಪ್ರೀತಿಸಿ ಮದುವೆಯಾದವರೂ ಅನ್ಯೋನ್ಯವಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇತರರಿಗೆ ಆದರ್ಶವಾಗುವಂತೆ ಬಾಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಪ್ರೀತಿ, ಪ್ರೇಮ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮೋಸ, ವಂಚನೆ, ಅನ್ಯಾದ ವಿರುದ್ದ ಮಾತ್ರ ನನ್ನ ಅಸಮಾಧಾನವಷ್ಟೇ..

ಬಾಳಿ ಬದುಕಬೇಕಾದ ಎಷ್ಟೋ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಅರ್ಧದಲ್ಲಿಯೇ ಕಮರಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು ನೋವಿನ ವಿಚಾರ. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಲ್ಲೇ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಹಾಳು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಯಾರನ್ನೋ ನಂಬಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನರಕಯಾತನೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಸಾಕಷ್ಟಿವೆ. ಅಂತವರನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಮನಸ್ಸು ಬೇಸರವಾಗದೇ ಇರದು.

ನಿಜವಾದ ಪ್ರೇಮಿಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನಿನ ರಕ್ಷಣೆಯೂ ಇದೆ. ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಿಂದ ಪ್ರೀತಿಸುವವರಿಗೆ ಸಮಾಜವು ಸಹಾಯ ಹಸ್ತ ಚಾಚುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅವರ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯ ಹಾಗೂ ನಿಸ್ವಾರ್ಥತತೆ ಇರಬೇಕು.

ಹಾಗೇ ಯುವ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕಂಟಕ, ಕೆಟ್ಟ ಚಟಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು. 

ಹಳ್ಳಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಆತನ ವಯಸ್ಸು 16 ಮೀರಿರದು, ರಾಜಾರೋಷವಾಗಿ ಸಿಗರೇಟ್ ಸೇದುತ್ತಿದ್ದ, ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ನಮ್ಮ ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದೆ ಏನಯ್ಯಾ ನಿಮ್ಮೂರಲ್ಲಿ ಹುಡುಗರೆಲ್ಲ ಸಿಗರೇಟು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದಾಗ ಆತ ಸಾರ್, ಸಿಗರೇಟ್ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಆತನು ಮದ್ಯಪಾನವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ನಾನು ಆತನಿಗೆ ಬುದ್ದಿವಾದ ಹೇಳಿ ಸುಮ್ಮನಾದೆ, ಕೇಳುವ ಸೌಜನ್ಯತೆ ಆತನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ಮೇಲೆ ನಾವೇನು ಮಾಡೋಣ ಸಾರ್ ಎಂದ.

ಪುಸ್ತಕ ಇರಬೇಕಾದ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಿಗರೇಟು ಪ್ಯಾಕ್ ಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಉಜ್ವಲ ಭವಿಷ್ಯವಿರುವವರು ಅದೆಷ್ಟೋ ಜನರು ಇಂದು ಪೋಷಕರ ಕಣ್ತಪ್ಪಿಸಿ ಧೂಮಪಾನ, ಮದ್ಯಪಾನ, ಡ್ರಗ್ಸ್ ದಂತಹ ಕೆಟ್ಟ ಚಟಗಳಿಗೆ ದಾಸರಾಗುತ್ತಿರುವುದು ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯದಂತು ಅಲ್ಲ. 

ಒಂದು ಸಿಗರೇಟಿನ ಬೆಲೆ 15 ರೂ. ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಸಿಗರೇಟು ಸೇದಿದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ತಿಂಗಳಿಗೆ 900 ರೂ.ನಿಂದ 1000 ರೂ. ಸಿಗರೇಟಿಗೆ ಖರ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರವು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸುರಾಕ್ಷಾ ಭಿಮಾ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 12 ರೂ. ಅಂದರೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ 1 ರೂ. ಮಾತ್ರ ಪಾವತಿಸಿದರೆ ಅಪಘಾತವೇನಾದರೂ ಆದರೆ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ 2 ಲಕ್ಷ ರೂ.ವರೆಗೆ ಹಣ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜೀವನ ಜ್ಯೋತಿ ಭಿಮಾ ಯೋಜನೆ ಇದೆ, ಇದರಡಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 330 ರೂ. ಪಾವತಿಸಿದರೆ , ಏನಾದರೂ ಪಾವತಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮೃತಪಟ್ಟರೆ 2 ಲಕ್ಷ ರೂ.ಗಳು ಆತನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸರಕಾರದಿಂದ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಸಿಗರೇಟು, ಮದ್ಯಪಾನಕ್ಕೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಖರ್ಚು ಮಾಡುವವರು, ಕಷ್ಟ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೈಯಿಡಿಯುವ ಇಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರು ನೊಂದಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದರೆ ವಿಪರ್ಯಾಸ.

ಒಂದು ದಿನ ಬಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವಾಗ ಹಿಂಭಾಗದ ಸೀಟಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ಕೂತು ಪೋನಿನಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಆಕೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಳು ನೋಡು ನನ್ನ ತಂಗಿಯ ಮಗಳಿಗೆ ಹುಡುಗ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದಾನೆ. ಆಕೆ ಎಷ್ಟು ಅದೃಷ್ಟವಂತೆ ಎಂದರೆ ಹುಡುಗನ ತಂದೆ, ತಾಯಿ ತೀರಿಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಕ್ಕ, ತಂಗಿ ಯಾರು ಇಲ್ಲ. ಇರುವುದು ಆತನೊಬ್ಬನೆ, ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ದಿನಾಂಕ ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ, ನೀನು ತಪ್ಪದೇ ಬರಬೇಕು ಎಂದು ಪೋನಿನ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತೆಗೆ ಆಕೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಳು.

ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವವರೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಮಗಳಿಗೆ ಹುಡುಗನನ್ನು ಹುಡುಕಿದ್ದರು. ಕಾರಣಾಂತರಗಳಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಹೆಣ್ಣು ಇಷ್ಟವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಇವರು ಆತನನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಆಳಿಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಪದೇ ಪದೇ ಅವರ ಊರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಹುಡುಗನಿಗೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಆಸ್ತಿ, ವಿದ್ಯೆ ಇಲ್ಲ, ಆದರೂ ಇವರ ಒತ್ತಡವಿತ್ತು. ಕಾರಣ ಆತನಿಗೆ ಹಿಂದೆ, ಮುಂದೆ ಯಾರು ಇಲ್ಲದಿರುವುದೇ ಪ್ಲಸ್ ಫಾಯಿಂಟ್ ಆಗಿತ್ತು.

ಹುಡುಗನಿಗೆ ಹಿಂದೆ, ಮುಂದೆ ಯಾರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆತನಿಗೆ ಬೇಗ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಆತ ಅದೃಷ್ಟವಂತ ಹಲವರ ಪಾಲಿಗೆ. ಬಹುಃಶ ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳು ಹಾದಿ ತಪ್ಪಲು ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಒಂದು ಮೂಲ ಕಾರಣ. ಹಿಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅಜ್ಜ, ಅಜ್ಜಿ ನೈತಿಕತೆಯನ್ನು ಕಥೆ, ನಾಟಕಗಳ ಮೂಲಕ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ನೀತಿ, ನಿಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಉತ್ತಮ ನಾಗರಿಕರನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇತ್ತು.

ಆದರೆ ಇಂದು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನೇ ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಗಂಡ, ಹೆಂಡತಿ, ಮಕ್ಕಳು ಇಷ್ಟೇ ಕುಟುಂಬ, ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ತಂದೆ, ತಾಯಿಗಳಿದ್ದರೆ ತಮ್ಮದೇ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಯಾವುದು ಸರಿ, ಯಾವುದು ತಪ್ಪು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಅಜ್ಜ, ಅಜ್ಜಿ, ದೊಡ್ಡಪ್ಪ, ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ, ದೊಡ್ಡಮ್ಮ, ಮಾವ, ಅತ್ತೆ ಅನ್ನುವವರ ಸುಳಿವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳು ಬೆಳೆಯುವುದು ಮೊಬೈಲ್, ಟಿ.ವಿ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್, ಇಂಟರ್ ನೆಟ್ ಸಹವಾಸದೊಂದಿಗೆ ಎಂಬುವುದು ಕಟು ಸತ್ಯ.

ಹದಿಹರೆಯದ ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರೀತಿ, ಪ್ರೇಮ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಟ್ಟ ಚಟಕಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕೂಡ ಒಂದು ಕಾರಣ ಎಂಬುವುದು ನಿಸ್ಸಂಕೋಚವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದು. ನಿಜ ಇಂದು ಎಲ್ಲವೂ ಯಾಂತ್ರೀಕರಣ ಜೀವನವಾಗಿದೆ. ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಪ್ರಾಣ ಇದೆ, ಯಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲ ಅಷ್ಟೇ, ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಕಣ್ಮರೆಯು ಇಂದಿನ ಯುವ ಸಮೂಹದ ಮೇಲೆ ಗಾಢವಾದ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ಅಭಿವೃದ್ದಿಯಾಗಬೇಕಾದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಯುವ ಸಮೂಹ ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯ, ನೈತಿಕತೆ ಹೊಂದುವುದು ತೀರ ಅನಿವಾರ್ಯವು ಹೌದು.

ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಸಾಕು ಪ್ರಪಂಚವೇ ತಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವವರೇ ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೆ ಅದೇ ಮೊಬೈಲು ನಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನೇ ಹಾಳು ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ ಎಂಬುವುದು ನಮ್ಮ ಅರಿವಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲೂ ಇಂಟರ್ ನೆಟ್ ಹಲವರ ಹಾದಿ ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಮೃತವು ಅತಿಯಾದರೆ ವಿಷವಾದಂತೆ ಯಾವುದು ಎಷ್ಟೋ ಬಳಸಬೇಕೋ ಅಷ್ಟೇ ಬಳಸಬೇಕು. ಅತಿಯಾದರೆ ಸಂಚಕಾರ ಬರುತ್ತದೆ. 

ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯ, ನೈತಿಕತೆಯಂತಹ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿಸಿ ಸರಿ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಮೇಲು ಇದೆ. ಭವ್ಯ ಭಾರತ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬೇಕಾದರೆ ನೈತಿಕತೆಯುಳ್ಳ ಯುವ ಸಮೂಹ  ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಬದುಕಿನ ಹಾದಿ ತೋರಿಸುವ ಪಯಣ..

               ⏩ ದೇವಲಪಲ್ಲಿ ಎನ್.ಗಿರೀಶ್ ರೆಡ್ಡಿ

ನನಗೆ ದೂರದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಹೋಗುವುದು ಬಹಳ ಇಷ್ಟ. ಕಾಲೇಜು ದಿನಗಳಿಂದಲೂ ಸಮಯ ಸಿಕ್ಕಾಗೆಲ್ಲ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದೇನೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ನನಗೆ ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ಜರ್ನಿ ಮಾಡುವುದು ಇನ್ನು ಇಷ್ಟ. ನಿನೊಬ್ಬನೆ ಸಾವಿರಾರು ಕಿ.ಮೀ ದೂರ ಪಯಣಿಸುತ್ತಿಯಲ್ಲ, ಬೇಸರ, ಭಯ, ಬೇಜಾರು ಆಗುವುದಿಲ್ಲವೇ ಎಂದು ಹಲವು ಸ್ನೇಹಿತರು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 

ಕೆಲವರಂತೂ ನಿನ್ನೊಬ್ಬನೆ ಟ್ರಿಪ್ ಹೋಗುತ್ತಿಯ ಎಂದರೆ ಅಚ್ಚರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ನೇಹಿತರ ಜೊತೆ ಹೋದರೆ ಸಿಗುವ ಖುಷಿಯ ಕ್ಷಣಗಳು ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ಹೋದರೆ ಎಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಭಾಷೆ, ಪ್ರದೇಶದ ಗಂಧ ಗಾಳಿಯೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಭಯ ಕಾಡುವುದಿಲ್ಲವೇ ಎಂದು ಹಲವರು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ನಿನ್ನೊಬ್ಬನೆ ದೂರದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವ ಉದ್ದೇಶವಾದರೂ ಏನು..? ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೋಗಲು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟರೆ ನೀನು ಯಾವುದ್ಯಾದೋ ಹಳ್ಳಿಗಳತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತಿಯಾ.. ಅದರ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವಾದರೂ ಏನು ಎಂದು ಕೆಲ ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ನೇಹಿತರೆ ಆಗಾಗ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಾಕುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.

ನಿಜ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಪ್ರವಾಸ ಹೋಗುವ ಹುಚ್ಚು, ಯಾರೋ ತಲೆಗೆ ತುಂಬಿದರೆ ಬರಲ್ಲ. ಆ ಹವ್ಯಾಸ ತನ್ನಿಂದ ತಾನೇ ಬೆಳೆಯಬೇಕು. ಕೆಲವರಿಗೆ ಪ್ರವಾಸವೆಂದರೆ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚು. ಅದರಲ್ಲೂ ಯಾವುದೋ ಕುಗ್ರಾಮ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನಲೆಯ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯುವ ಕುತೂಹಲ ಹಾಗೂ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಜೊತೆ ಬೆರೆಯುವ ಹಂಬಲ ಇರುವಂತಹ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನು ನಾನು.. 

ಪ್ರವಾಸ ಹೋದಾಗ ನನಗಾದ ಕೆಲ ಅನುಭವಗಳೇ ನನಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ, ಕೆಲವು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಬದುಕಿನ ನೈಜತೆಯನ್ನು ಅನಾವರಣ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಲವರ ಕಷ್ಟಗಳು ಕೇಳಿದಾಗ ವಿಧಿಯ ಆಟದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇಸರವೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಕಷ್ಟಗಳಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೇ ಈ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೇನೋ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯು ಬಂದಿದೆ. 

ನನ್ನ ಪಯಣದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಕೆಲ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳತ್ತ ಚಿತ್ತಹರಿಸಿದರೆ ಚಿತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮದನಪಲ್ಲಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಸ್ಲೆ ಇಲ್ಸ್ ಎಂಬ ಬೆಟ್ಟವೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ರಮಣೀಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಬೆಟ್ಟವದು. ನಾನು ಮದನಪಲ್ಲಿಯಿಂದ ಹಾರ್ಸ್ಲೆ ಇಲ್ಸ್ ಬೆಟ್ಟದ ಕೆಳ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಸ್ ನ ಮೂಲಕ ತೆರಳಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಾದರೆ ಖಾಸಗಿ ವಾಹನಗಳೇ ಆಧಾರ. ಸರಿ ಎಂದು ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಟಾಟಾ ಸುಮೋ ಹತ್ತಿರ ಹೋದೆ, ಕಾರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಯುವ ಚಾಲಕ (ಎಮನ್ನ ಕೊಂಡಕ್ಕಿ ವಸ್ತಾವ, 300 ರೂಪಾಯಿಲು ಐತುಂದಿ, ಎಕ್ಕಂಡ ಪದಾಮು ಎಂದ)  ಅಣ್ಣ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು 300 ರೂ. ಆಗುತ್ತದೆ, ಬರುತ್ತೀರ ಎಂದ. 

ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಾದ್ದರಿಂದ ಸರಿಯೆಂದು ಹತ್ತಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಆತನನ್ನು ಮಾತಿಗೆಳೆದೆ, ಪ್ರತಿದಿನ ಎಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಾರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದಾಗ ಆತ, ಈಗ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಬಿಡಿ ಅಣ್ಣ, ಹಾರ್ಸ್ಲೆ ಇಲ್ಸ್ಗೆ ಬರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರು ಸ್ವಂತ ಹಾಗೂ ಬಾಡಿಗೆ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವುದರಿಂದ ನಮಗೆ ವ್ಯಾಪಾರವೇ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೇಗೋ ಕಷ್ಟ ಬಿದ್ದು ದಿನಕ್ಕೆ 400, 500.ರೂ ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡಿದರೂ ನಮ್ಮ ತಂದೆ ಮಾಡಿರುವ ಸಾಲ ತೀರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಲದೆಂಬಂತೆ ತಂದೆಗೆ ಕುಡಿತದ ಚಟ ಬೇರೆ ಎಂದು ಬೇಸರ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಆತ ತನ್ನ ನೋವುಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಲೇ ತಲುಪಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳ ಬಂತು. 

ಹಾರ್ಸ್ಲೆ ಇಲ್ಸ್ ಹಸಿರುಮಯ ವಾತವರಣ, ವೀವ್ ಪಾಯಿಂಟ್, ಮೃಗಾಲಯ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವಂತದ್ದು. ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ವಾಪಾಸ್ ಬರಬೇಕಾದರೆ ಒಂದು ಪೋನ್ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಬರುತ್ತೇನೆಂದು  ಹೇಳಿ ಆ ಚಾಲಕ ಹೊರಟು ಹೋದ. ನಂತರ ನಾನೇ ಸಂಜೆ ಕರೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಬಂದ ಆತ ಕೆಳಗೆ ಡ್ರಾಪ್ ಮಾಡಿದ, ಮಾರ್ಗ ಮಧ್ಯೆ ಮತ್ತೇ ಅದೇ ಕಷ್ಟಗಳ ಚರ್ಚೆ. (ಅಣ್ಣಾ ನಾ ಕಷ್ಟಲು ಚೆಪ್ಪುತಾ ಉಂಟೆ ದಿನಮು ಸಾಲದು ) ಅಣ್ಣಾ ನನ್ನ ಕಷ್ಟಗಳು ಹೇಳುತ್ತ ಇದ್ದರೆ ದಿನವೂ ಸಾಲದು ಎಂದು ಉದ್ಗರಿಸಿದ. ಕೊನೆಗೆ ಇಳಿಯುವ ಜಾಗ ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ಮಾತು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮುಗಿಯಿತು.

ಮುಳಬಾಗಿಲು ತಾಲೂಕಿನ ಕುರುಡಮಲೆಯ ಗಣಪತಿ ದೇಗುಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ದೇವರ ದರ್ಶನ ನಂತರ ದೇಗುಲದ ಮುಂಭಾಗದ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ತೆಂಗಿನ ಕಾಯಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ 50 ವರ್ಷ ದಾಟಿದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ ಹೇಗೆ ಆಗುತ್ತದೆ ಪರವಾಗಿಲ್ಲವೇ ಎಂದಾಗ, ಅವರು ಕಷ್ಟ ಬಿಡು ಸ್ವಾಮಿ, ದಿನಪೂರ್ತಿ ಈ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಕುಂತರೂ ಎರಡು ಮೂರು ತೆಂಗಿನ ಕಾಯಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. 

ಸಾಲದಕ್ಕೆ ಹಲವರು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಅಂಗಡಿಗಳು ತೆರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಇಳಿ ವಯಸ್ಸಲ್ಲಿ ಕೂಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ದುಡಿಯಲು ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ. ಆ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಪೂಜಾ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಭಕ್ತಾಧಿಗಳು ಪೂಜಾ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳನ್ನು ತರುವುದರಿಂದ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸುವವರು ಕಡಿಮೆ. ದೇವರಿದ್ದಾನೆ ನೋಡೋಣ ಎಂದು ಅವರು ನೋವು ಪಟ್ಟುಕೊಂಡರು.   

ಅಂದಹಾಗೆ ಆಂಧ್ರದ ಕಡಪ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಆಂಧ್ರ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲೇ ಸಂಚಲನ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದ ಪುಲಿವೆಂದುಲ ಪಟ್ಟಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಲಿನ ಕೆಲವು ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಹೋದಾಗ ನನಗಾದ ಅನುಭವಗಳೇ ವಿಭಿನ್ನ. ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪುಲಿವೆಂದುಲ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಫ್ಯಾಕ್ಷನಿಸಂ ವಲಯವೆಂದು ಚಿತ್ರಿಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಕಲ್ಪನೆಯೇ ನನ್ನಲ್ಲೂ ಇತ್ತು. ಪುಲಿವೆಂದುಲ ಸಮೀಪದ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರೊಬ್ಬರನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸುತ್ತ, ಪುಲಿವೆಂದುಲ ಎಂದರೆ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಿಗೆ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದ ಪ್ರದೇಶ. 

ಈಗಲೂ ಹಾಗೆ ಇದೆಯೇ ಎಂದಾಗ, ಆತ ನಿಜ ನೀವು ಹೇಳಿದ್ದು ಸತ್ಯ. ಆದರೆ ಈಗ ನಮ್ಮ ಜನ

ಬುದ್ದಿವಂತರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜಕೀಯ ವೈಷಮ್ಯಗಳಿಂದ ಯಾರ ಬದಕು ಹಸನಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಜಕಾರಣಿಗಳನ್ನು ನಂಬಿದರೆ ಒಂದೊತ್ತು ಊಟ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುವುದು ನಮಗೂ ಅರಿವಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಮೊದಲಷ್ಟು ಫ್ಯಾಕ್ಷನಿಸಂ ಗಲಾಟೆಗಳು ನಡೆಯಲ್ಲ ಎಂದ. ಕೃಷಿ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ ಕಡಪ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಸದಾ ಭೀಕರ ಬರಗಾಲಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಪುಲಿವೆಂದುಲ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಲ್ಲ. ಕೃಷಿ ನಂಬಿದರೆ ಬದುಕು ನಡೆಯಲ್ಲ ಎಂದು ಕೂಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ. ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ 300 ರಿಂದ 350 ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಅದರಲಿಯ್ಲೇ ಜೀವನ, ಕಷ್ಟಗಳು ಹಲವಾರಿವೆ, ಬದುಕಿನ ದಾರಿಯು ಉದ್ದವಿದೆ. ಕುಟುಂಬ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹಣ ಸಾಕಾಗಲ್ಲ. ಆದರೂ ಹೇಗೋ ಜೀವನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ.   

ಹಾಗೆಯೇ ಪುಲಿವೆಂದುಲದಿಂದ ವೆಂಪಲ್ಲಿ ಸಮೀಪದ ಇಡುಪುಲಪಾಯ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಇದು ಆಂಧ್ರ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವೈ.ಎಸ್ ರಾಜಶೇಖರೆಡ್ಡಿ ಅವರ ಸಮಾಧಿ ಇರುವ ಸ್ಥಳ. ದೊಡ್ಡ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನವನ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದು, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವೈ.ಎಸ್.ಆರ್ ಸಮಾಧಿ ಇದೆ. ಉದ್ಯಾನವನದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಐಸ್ ಕ್ಯಾಂಡಿ ಮಾರುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಿಸಿಲು ಭಯಂಕರವಾದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಐಸ್ ಕ್ಯಾಂಡಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಆತನ ಬಳಿ ಮಾತನಾಡಿದಾಗ, ವೈ.ಎಸ್.ಆರ್ ಸಮಾಧಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಜನ ಬರುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ಐಸ್ ಕ್ರೀಂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಶನಿವಾರ, ಭಾನುವಾರ ವಾರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜನ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬರುವುದರಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ. ಇಡೀ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಬರುವ ಆದಾಯದಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ತುಂಬ ಕಷ್ಟ. ಓದುವ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ, ಇರಲು ಸ್ವಂತ ಸೂರಿಲ್ಲ, ಈ ಬಿಸಲಿಲ್ಲ ದುಡಿಯುವ ಆರೋಗ್ಯವು ಇಲ್ಲ ಎಂದು ತನ್ನ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎಳೆಎಳೆಯಾಗಿ ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟ.

ಒಮ್ಮೆ ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ರೈಲಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನತ್ತ ಬರುವಾಗ ಮಧ್ಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಯುವಕನೊಬ್ಬ ಸಿಕ್ಕ. ಆತನ ವೃತ್ತಿ ರೈಲಲ್ಲಿ ಕಾಫಿ, ಟೀ ಮಾರುವುದು. ಬಹುಃಶ ರೈಲಲ್ಲಿ ಓಡಾಡಿ ಸಾಕಾಗಿರಬೇಕು, ನನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಬಂದು ಕೂತ. ನಾನು ಒಂದು ಟೀ ತೆಗೆದುಕೊಂಡೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಮಾತನಾಡುತ್ತ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಎಷ್ಟು ಟೀ ಮಾರುತ್ತಿಯ ಎಂದಾಗ, ಸಾರ್ ನಿಖರವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಬೆಳಗ್ಗೆಯಿಂದ ರಾತ್ರಿಯವರೆಗೂ ರೈಲಲ್ಲಿ ಇತ್ತಿಂದ ಅತ್ತ, ಅತ್ತಿಂದಿತ್ತ ನಡೆದಾಡಿದರೂ ಬೆರಳಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಮಂದಿ ಮಾತ್ರ ಟೀ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ನನಗೂ ಸಾಕಾಗಿ ಹೋಗಿದೆ. ಆದರೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನಾನೊಬ್ಬನೆ ದಿಕ್ಕು. ನನ್ನ ದುಡಿಮೆಯೇ ಆಧಾರ. ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಕಷ್ಟವಾದರೂ ರೈಲಲ್ಲಿ ಟೀ ಮಾರುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಎರಡು ದಿನ ಸಾಕಾಗಲ್ಲ ಸಾರ್ ಎಂದು ನೋವಿನಿಂದ ನುಡಿದ.   

ಒಮ್ಮೆ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಕರ್ನೂಲು ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಕರ್ನೂಲು ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ.6ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲೇ ಮುಖ ತೊಳೆದು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದ ಅಂಗಡಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಟೀ ಕುಡಿದು, ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಕೆಲವರನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದೆ. ಕೆಲವರು ಕೆಲ ಹೋಟೆಲ್ ಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು. ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲೇ ಒಂದು ಬೋರ್ಡ್ ಕಾಣಿಸಿತು. ಕೇವಲ 150 ರೂ.ಗಳಿಗೆ ರೂಂ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅದರಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದರು. ನನಗ್ಯಾಕೋ 150 ರೂ.ಗೆ ಬೆಲೆಗೆ ಸಿಗುವ ರೂಂ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೋಗುವುದಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ ಮುಂದೆ ನೋಡಿದೆ. 

ಕೊನೆಗೆ ಇರಲಿ ಎಂದು ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತಿ ಲಾಡ್ಜ್ ಬಳಿ ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಯುವಕನೊಬ್ಬ 12 ಗಂಟೆ ಇದ್ದರೆ 150  ರೂ. 24 ಗಂಟೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡರೆ 250 ರೂ. ಎಂದು ಹೇಳಿದ. 250 ರೂ.ಕೊಟ್ಟು 24 ಗಂಟೆ ಎಂದು ಬರೆಸಿದೆ. ಒಳ ಹೋದರೆ ದೊಡ್ಡ ಹಾಲ್, ಆ ಹಾಲ್ ತುಂಬ ಕಬ್ಬಿಣದ ಮಂಚಗಳು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಒಂದೊಂದು ಮಂಚ, ಸಣ್ಣದಾದ ಒಂದು ಲಾಕರ್ ಬೇರೆ ಕೊಟ್ಟ. ನಾಲ್ಕೈದು ಜನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕುಳಿತು ಟಿ.ವಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಲಾಡ್ಜ್ ತುಂಬಾ ಹಳೆಯದು.  

ದೂರದ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಬರುವ ಬಡ, ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಹೇಳಿ ಮಾಡಿಸಿದ ಲಾಡ್ಜ್ ಅದು. 60 ವರ್ಷ ವಯೋಮಾನದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಲಾಡ್ಜ್ನಲ್ಲಿ ಮಾತಿಗೆ ಸಿಕ್ಕರು. ಅವರು ಆಂಧ್ರದ ಅನಂತಪುರ ಮೂಲದವರು. ಕೆಲಸದ ನಿಮಿತ್ತ ಕರ್ನೂಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದರು. ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡ ಆತ ತಾನು ರೈತ, ಕೃಷಿ ಕಸುಬನ್ನು ನಂಬಿಕೊಂಡವನು. ಐದು ಬಾರಿ ಕೊಳವೆ ಬಾವಿ ಕೊರೆಸಿದ್ದೇನೆ. 4 ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಬರಲಿಲ್ಲ. 5ನೇ ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಒಂದಷ್ಟು ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದೆ. ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಬೆಲೆ ಇಲ್ಲ. ಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ಬೆವರು ಸುರಿಸಿ ದುಡಿದರು ಪ್ರತಿಫಲವಿಲ್ಲ. ಕೃಷಿಗೆ ಹಾಕಿದ ಬಂಡವಾಳವೇ ವಾಪಸ್ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ. 

ಕೊಳವೆ ಬಾವಿ ಕೊರೆಸಲು ಮಾಡಿದ್ದ ಸಾಲ ತೀರಿಸುವುದು ಹೇಗೋ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಬದುಕು ದುಸ್ಥರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸರಕಾರಗಳ ಯೋಜನೆಗಳ ಲಾಭ ನಮ್ಮಂತಹ ಬಡವರಿಗೆ ಸಿಗಲ್ಲ, ಬದುಕಿನ ಬಂಡಿ ಸಾಗಬೇಕಲ್ಲವೇ ಅದಕ್ಕೆ ಕಷ್ಟವಾದರೂ ಕೃಷಿ ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕಿದ, ನನಗೂ ಬೇಸರವಾಯಿತು. ಸರಿಯೆಂದು ನನಗೂ ಸಮಯವಾದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿಂದ ತೆರಳಿದೆ.

ಕರ್ನೂಲು ಬಳಿ ನೋಡುವಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳು ಯಾವುದಿದೆ ಎಂದು ಲಾಡ್ಜ್ ನ ಇಂರ್ಚಾಜ್ ಆಗಿದ್ದವನನ್ನು ಕೇಳಿದೆ. ಆಗ ಆತ ಕರ್ನೂಲು ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುವ ಜೋಗುಲಮ್ಮ ಗದ್ವಾಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಲಂಪೂರ್ ಎಂಬ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವಿದೆ ಎಂದ. ಸರಿ ಕರ್ನೂಲು ನಗರದಿಂದ ತೆಲಂಗಾಣ ಬಸ್ ಹತ್ತಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮಾರ್ಗ ಮಧ್ಯದೆಲ್ಲಿಯೂ ಕೃಷಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರದೇಶಗಳೇ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಬರೀ ಪಾಳು ಬಿದ್ದ ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿತ್ತು.     

ಆಲಂಪೂರ್ ಗ್ರಾಮವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಒಂದರಪಕ್ಕ ಒಂದರಂತೆ ಹತ್ತಾರು ದೇಗುಲಗಳಿವೆ. ದೇಗುಲದ ಸಮೀಪವೇ ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ದೇಗುಲದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ದರ್ಗಾವು ಇದೆ. ಇದೊಂತರ ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯ ನೆಲೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಲಾಡ್ಜ್ ನ ಇಂರ್ಚಾಜ್ ಸಲಹೆಯಿಂದ ಆಲಂಪೂರ್ ನಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 

ಒಮ್ಮೆ ಅನಂತಪೂರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕದಿರಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಕೊಟ್ಟ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ ಕದಿರಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ ತಿಮ್ಮಮ್ಮ ಮರ್ರಿಮಾನು ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹೋದೆ. ಆ ಗ್ರಾಮದ ವಿಶೇಷ ಹತ್ತಾರು ಏಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ಆಲದ ಮರ ನೆಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ತಿಮ್ಮಮ್ಮ ಮರ್ರಿಮಾನು ಗ್ರಾಮದ ಗೇಟ್ ನಿಂದ 3 ಕೀ.ಮಿ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯ ಜಾಥಾ. ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅಜ್ಜಿ ಒಬ್ಬರು ಸಿಕ್ಕರು. ತಲೆ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ದಾರಿಯುದಕ್ಕೂ ಮಾತನಾಡುತ್ತ ಸಾಗಿದಾಗ ಅಜ್ಜಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಆಶ್ರಯ ನೀಡದೆ ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದು, ಸಣ್ಣ ಗುಡಿಸಲಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀನಿ ಎಂದು ಮನಸ್ಸು ಭಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನುಡಿದಳು. ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಾವು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಾಕುತ್ತೇವೆ, ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾದದ್ದನ್ನು ಕೊಡಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ನಮಗೆ ವಯಸ್ಸಾದಾಗ ನಮನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸೌಜನ್ಯವು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಸಹಾಯಕತೆಯಿಂದ ಹೇಳಿದಳು. ಆಕೆಗೆ ಕಷ್ಟಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೇ ಇದ್ದವು.

ಕೊನೆಗೂ ತಿಮ್ಮಮ್ಮ ಮರ್ರಿಮಾನು ಗ್ರಾಮ ತಲುಪಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಎತ್ತರದ ವಿಶಾಲವಾದ ಆಲದ ಮರ ಕಾಣಿಸಿತು. ಇಷ್ಟೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಆಲದ ಮರ ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಕಾಣಲ್ಲ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಿನ್ನಿಸ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಗೂ ಈ ಮರದ ಇತಿಹಾಸ ಸೇರಿದೆ. ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಿನ ಮರ, ಅಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಜಿಂಕೆಗಳ ಗುಂಪು ನೋಡಿದಾಗ ಮನಸ್ಸು ಹಗುರವಾಯಿತು. 

ಗ್ರಾಮದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಬಂದಾಗ ವೈ.ಎಸ್.ಆರ್.ಸಿ.ಪಿ ಪಕ್ಷದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ವೈ.ಎಸ್ ಜಗನ್ ಮೋಹನ್ ರೆಡ್ಡಿ ಪಾದಾಯಾತ್ರೆ ಅದೇ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿತ್ತು. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜನ ವೈ.ಎಸ್ ಜಗನ್ ಮೋಹನ್ ರೆಡ್ಡಿ ನೋಡಲು ಮುಗಿಬೀಳುತ್ತಿದ್ದು, ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಆಂಧ್ರ ಜನ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ಕದಿರಿ ಪಟ್ಟಣದ ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಆಟೋ ಹತ್ತಿದೆ. ಆತನದೊಂದು ಸ್ಟೋರಿ, ಆಟೋ ಓಡಿಸಿದರೆ ಏನು ಗಿಟ್ಟಲ್ಲ ಸಾರ್, ಸ್ವಂತ ವಾಹನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಆಟೋಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಇಲ್ಲ. ಸಾಲದಕ್ಕೆ ವಾಹನ ಚಾಲನ ಪರವಾನಗಿ (ಡಿ.ಎಲ್) ಪಡೆಯಬೇಕಾದರೆ ಸರಕಾರವು ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. ನಾನಂತೂ ಶಾಲೆಯೇ ನೋಡಿಲ್ಲ, ಈಗ ಡಿ.ಎಲ್ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ನನ್ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ. ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಂದರೆ ಡಿ.ಎಲ್ ಕೊಡಲು ಸರಕಾರಗಳಿಗೆ ಏನು ಕಷ್ಟ. ನಮ್ಮ ಹೊಟ್ಟೆ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆಯಲು ಸರಕಾರ ಮುಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಳಲು ತೊಡಿಕೊಂಡ. 

ಒಂದು ಸಲ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ನಾ.ರಾ ಚಂದ್ರಬಾಬು ನಾಯ್ಡುರವರ ಸ್ವ ಗ್ರಾಮ

ನಾರಾವಾರಪಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲು ಕೋಲಾರದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಹೋದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಆಟೋ ಮೂಲಕ ರಂಗಂಪೇಟೆ ಮೂಲಕ ನಾರವಾರಪಲ್ಲಿಯತ್ತ ಪಯಣ. ನಾರಾವಾರಪಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಸಣ್ಣ ಗ್ರಾಮ, ಮನೆಯ ಮುಂಭಾಗವೊಂದರಲ್ಲಿ ಐದು ಜನ ಕೂತಿದ್ದರು. ಅವರು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಷಯ ಆಂಧ್ರ ರಾಜಕೀಯ. ಈ ಬಾರಿಯು ಆಂಧ್ರ ಸಿ.ಎಂ ನಮ್ಮೂರಿನ ಚಂದ್ರಬಾಬುನೇ ಆಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆ ಅವರಲ್ಲಿತ್ತು.

ನಾರಾವಾರಪಲ್ಲಿಯಿಂದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಡ್ಯಾಂ (ತಿರುಪತಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಪೂರೈಸುವ ಡ್ಯಾಂ) ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸರಕಾರದ ಪೊಲೀಸ್ ಟ್ರೈನಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು ಇತ್ತು. ಪೊಲೀಸ್ ಪೇದೆಗಳಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವವರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಕಾಲೇಜು ಅದು. ಡ್ಯಾಂ ನೋಡಿಕೊಂಡು ವಾಪಸ್ ಬರುವಾಗ ಟ್ರೈನಿಂಗ್ಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಪೊಲೀಸ್ ಪೇದೆಗಳು ಸಿಕ್ಕಿದರು. ಓದಿರುವುದು ಪದವಿ, ಅವರನ್ನು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದಾಗ ಅವರೆಳಿದ್ದು, ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಾವೇ ಮೊದಲು ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸೇರಿರುವುದು. ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ. ಮುಂದೆ ಪಿ.ಎಸ್.ಐ ಆಗಬೇಕೆಂಬ ಆಕಾಂಕ್ಷೆ ಇದೆ. ಕೈಯಲ್ಲಾದಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬಡವರ ಸೇವೆಯ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ, ಕಾರಣ ನಮ್ಮದು ಬಡ ಕುಟುಂಬ, ಬಡವರ ಕಷ್ಟ ಗೊತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆ ಪೇದೆಗಳಿಬ್ಬರು ಮನದಾಳದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು. 

ಹೀಗೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ಹಲವರ ಕಷ್ಟ, ನೋವು, ನಲಿವುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಹಲವರ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ನನಗೂ ತುಂಬಾ ನೋವಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಹಲವಾರಿವೆ.  ನಾನು ಪ್ರವಾಸ ಹೋದ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಅನುಭಗಳಾಗಿವೆ. ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಭಾಷೆ, ಆಹಾರ ಪದ್ದತಿ, ಆಚಾರ, ವಿಚಾರ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದ್ದು ಪ್ರವಾಸವೆಂಬ ಅಂಶ. ಜನರ ಕಷ್ಟಗಳು, ನೋವು, ನಲಿವುಗಳು ಅರ್ಥವಾಗುವುದೇ ನಮಗೆ ಪರಿಚಿತವಲ್ಲದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೋದಾಗ. ಪ್ರವಾಸವೆಂದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನಮಗೆ ಜೀವನ ಮೌಲ್ಯ ಹಾಗೂ ಹಲವು ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.  

ಹಲವರನ್ನು ಮಾತನಾಡಿದಾಗ, ಹಲವರ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಿದಾಗ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿಗೂ ಹೊಸ ದಾರಿಯ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕಠಿಣ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಮುನ್ನುಗುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕಿದೆ. ಪ್ರವಾಸದಿಂದ ಸಿಗುವ ಸಂತೋಷ, ರೋಮಾಂಚನ ಅದರ ರುಚಿ ಕಂಡವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಗೊತ್ತು.. 

ಬದುಕಿನ ಬಂಡಿ ಸಾಗಿಸುವ ರೈಲು....

  ⇰ ದೇವಲಪಲ್ಲಿ ಎನ್.ಗಿರೀಶ್ ರೆಡ್ಡಿ

ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಬೇಕಾದರೆ ದೇಶ ಸುತ್ತಬೇಕು ಇಲ್ಲವೇ ಕೋಶ ಓದಬೇಕು ಎಂದು ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಾಕ್ಯವು ಅಕ್ಷರಃಹ ನಿಜವೂ ಹೌದು. ಹಾಗೆಯೇ ಹೊಸ ಮಾತೊಂದಿದೆ ರೈಲಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದರೆ ಸಾಕು ಪ್ರಪಂಚದ ಜ್ಞಾನ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. 

ರೈಲು ಕೇವಲ ಜನರನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ವಾಹನವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಹಲವ ಬಡ ಜೀವಗಳ ಆಪತ್ಬಾಂಧವ, ಹಲವರ ಬಾಳಿಗೆ ಬೆಳಕು ನೀಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅಶೋಕ್ತಿಯಲ್ಲ. 

ಎಷ್ಟೋ ಜನರಿಗೆ ರೈಲಿನ ಜೊತೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವಿರುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ನಿತ್ಯದ ಶಾಲಾ, ಕಾಲೇಜು ಅಥವಾ ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ತಲುಪಲು ರೈಲೇ ಆಧಾರ.

ನಾನು ಸಾಕಷ್ಟು ಬಾರಿ ರೈಲಲ್ಲಿ ಓಡಾಡಿದ್ದೇನೆ. ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಕೆಲ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಬದುಕಿನ ಪಾಠವನ್ನು ಎಳೆಎಳೆಯಾಗಿ ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತದೆ. ಬಹುಃಶ ಅದು ನನ್ನ ಪದವಿ ಓದುವ ದಿನಗಳು. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರೈಲು ಹತ್ತಿದ ಸಂಭ್ರಮ. ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಜಿಎಫ್ ನಗರದ ಕೋರಮಂಡಲ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ (ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ)ಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದು ಇನ್ನು ನೆನಪಿದೆ.

ಕಳೆದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ,ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ತಮಿಳುನಾಡು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಿಗೆ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಾಗ ಕಾಣುವ ರೋಮಾಂಚನಕಾರಿ ದೃಶ್ಯಗಳು ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಕಾಣ ಸಿಗಲ್ಲ.

ಅದರಲ್ಲೂ ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ರೈಲುಗಳು ಬೆಟ್ಟ-ಗುಡ್ಡ, ಅರಣ್ಯ, ನದಿಗಳ ನಡುವೆ ಹಾದು ಹೋಗುವುದರಿಂದ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೇ ಆಹ್ಲಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಿಸರ್ಗದ ಅಂದವನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ ರೈಲಲ್ಲೇ ಸಾಗಬೇಕು.      

ರೈಲ್ವೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸ್ಥಳದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಜನರನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ವಾಹನವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಬೆಳಕು ನೀಡುತ್ತಿದೆ.

ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆ ಸಾರಿಗೆ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಅಧಿಪತ್ಯ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷ ಉದ್ಯೋಗವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅಲ್ಲಗೆಳೆಯುವಂತಿಲ್ಲ.

ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ರೈಲ್ವೆ ಪ್ರಯಾಣವಾದರೂ, ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವಾಗ ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ಅಂಶಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ರೈಲಿನ ಟಿಕೆಟ್ ದರ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಸುರಕ್ಷಿತ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳವರೆಗೂ ಸಾಗುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ರೈಲ್ವೆ ಸಂಚಾರವನ್ನೇ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಅದರಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಬಡ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ರೈಲು ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚು. ದುಬಾರಿ ಹಣ ಕೊಟ್ಟು ಬಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ರೈಲಿನ ಮೇಲೆ ಈ ಎರಡು ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಮಕಾರ.

ಇನ್ನು ಬಸ್ಗಳಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ತಲುಪುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆ, ಹಲವು ಧರ್ಮ, ಹತ್ತಾರು ಜಾತಿ, ಬಡ, ಮಧ್ಯಮ, ಶ್ರೀಮಂತ ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಜನರು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಒಂದೇ ರೈಲಲ್ಲಿ ಜರ್ನಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ರೈಲನ್ನು ಜಾತ್ಯಾತೀತೆಯ ವಾಹನವೆಂದು ವರ್ಣಿಸಿದರು ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು.

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ರೈಲು ಬರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಸಮಾಧಾನವಾದರೂ, ಕಿಕ್ಕಿರಿದು ತುಂಬುವ, ಕಾಲಿಡಲು ಜಾಗವಿಲ್ಲದ ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಪ್ರಯಾಣವೇ ಬಲು ರೋಮಾಂಚನ. ಉಸಿರಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಅಬ್ಬಾ ಏನು ಈ ಕಷ್ಟ ಎಂದು ಗೊಣಗುತ್ತ ದಿನನಿತ್ಯ ಸಾಗುವವನಿಗೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಏನೇ ಕಷ್ಟಗಳು ಬಂದರೂ ಎದುರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ತನ್ನಿಂದತಾನೇ ಬೆಳೆದಿರುತ್ತದೆ. 

ಇನ್ನು ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಮೊಬೈಲ್ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಗ್ನರಾಗಿ ಇಹಲೋಕದ ಜ್ಞಾನವೇ ಇಲ್ಲದೇ ಫೇಸ್ ಬುಕ್, ವಾಟ್ಸಾಪ್, ವಿಡಿಯೋ ಚಾಟಿಂಗ್ಳಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನವಾಗುವ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ. 

ದಿಢೀರ್ ಎಂದು ಶೌಚಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಾದರೆ ಆ ಜನರನ್ನು ತಳ್ಳಿಕೊಂಡು ಶೌಚಾಲಯದ ಬಾಗಿಲು ಹತ್ತಿರ ಹೋಗುವುದೇ ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಹರಸಾಹಸ. ಒಂತರ ಇದು ಸರ್ಕಸ್ ಆಟ.  

ಈ ಮಧ್ಯೆ ಅತ್ತಿಂದಿತ್ತ ಬಿಸಿ ಬಿಸಿ ಕಾಫಿ, ಕಾಫಿ ಟೀ, ಟೀ ಎಂದು ಜೋರು ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತ ಕಾಫಿ ಮಾರುವ ಹುಡುಗರ ರನ್ನೀಂಗ್ ರೇಸ್ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಸಂಗ. ಬಿಸಿ ಬಿಸಿ ಇಡ್ಲಿ, ವಡೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮಂದಿಯು ಕಾಣ ಸಿಗುತ್ತಾರೆ. ಕಳ್ಳೆ ಬೀಜ, ಚಕ್ಕುಲಿ, ನೀರಿನ ಬಾಟೆಲ್, ಬೇಲ್ ಪೂರಿ, ಕಳ್ಳೆ ಕಾಯಿ, ದಿನಪತ್ರಿಕೆ, ಕಥೆ, ಕಾದಂಬರಿ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಲವರು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.   

ಈಗಂತು ಕೆಲ ರೈತರು ರೈಲಿನಲ್ಲೇ ತಾಜ ತರಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಹೂಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಕೆಲವರು ಕೀ ಚೈನ್, ಕಿವಿ ಓಲೆ, ಬ್ರಾಸ್ ಲೈಟ್, ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಬಳಸುವ ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಜನ ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಾನೆ ಇದ್ದಾರೆ. ವಿಧಿಯಿಲ್ಲದೇ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುವ ಕೆಲವರಿಗೆ ರೈಲೇ ಆಧಾರ. ಎಷ್ಟೋ ಜನರಿಗೆ ರೈಲೆ ಬದುಕಿನ ಬಂಡಿ ಸಾಗಿಸಲು ನೆರವಾಗಿದೆ. ರೈಲು ಗಾಡಿಯೇ ಇವರಿಗೆ ನೆರವಿನ ಹಸ್ತ ಚಾಚುತ್ತಿದೆ.  ರೈಲಿಲ್ಲದೇ ಇವರಿಗೆ ಬದುಕೇ ಇಲ್ಲ. 

ರೈಲಿನ ಒಳಗೆ ಕೆಲವರು ವಸ್ತು, ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು

ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣದಾದ ಕಾಫಿ, ಟೀ, ಐಸ್ ಕ್ರೀಂ ಪಾರ್ಲರ್, ಜ್ಯೂಸ್ ಅಂಗಡಿ, ದಿನ, ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಅಂಗಡಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಮತ್ತಿತರ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ತೆರೆದು ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 

ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ರೈಲಿನ ಸಂಚಾರ ಸ್ಥಬ್ದಗೊಂಡರೆ ಸಾಕು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಬದುಕು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವರು ಕಂಗಲಾಗುತ್ತರೆ, ಅಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ರೈಲು ಸಮಾಜ ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕರ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಇನ್ನು ಎಷ್ಟೋ ಜನರು ರೈಲಿನ ಸಂಚಾರದಲ್ಲೇ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗಿರುವ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತ ಸಿಕ್ಕಿದು ರೈಲಿನ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲೇ ಎಂದು ಹಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದವರಿಗೆ ರೈಲು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ರೈಲು ತಡವಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದಕ್ಕೆ ಬೇಸರ, ಕೋಪ ಬಂದಿದ್ದರು ಕೂಡ ರೈಲಿನಿಂದ ಆದ ಲಾಭ ಮರೆಯಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಕೆಲವರಿಗಂತೂ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯವಾದವರನ್ನೇ ಆತ್ಮೀಯ ಒಡನಾಡಿಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ.ರೈಲು ಸಂಬಂಧಿಕರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಅದ್ಬುತ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ. ನಾನು ರೈಲಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವಾಗ ಅಕ್ಕ, ಪಕ್ಕ ಸೀಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವವರು ತಮ್ಮ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ, ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಹಲವರು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗಿರುವ ಹಣಕಾಸು, ಕುಟುಂಬ ಜಂಜಾಟ, ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ, ಮದುವೆ ಮುಂತಾದ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬೇಸರದಿಂದ ಮಾತನಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ, ನನಗನಿಸಿದ್ದು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಹೊರತಾದ ಜನರು ಯಾರು ಇಲ್ಲ ಎಂದು.

ಎಷ್ಟೋ ಜನರು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ರೈಲಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದಾಗ ಹಲವರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಬಹುಃಶ ಇಂತಹ ಸನ್ನಿವೇಶ, ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಕಂಡಾಗಲೇ ನಮಗೂ ತುಸು ಧೈರ್ಯ ಬರುವುದು. ರೈಲಲ್ಲಿ ಪಯಣಿಸಿದವರಿಗೆ ಇಂತಹ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಘಟನೆಗಳೇ ನಮ ಬದುಕಿಗೂ ಹೊಸ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ. 

ಇಂದು ವಿಮಾನ, ಎಲಿಕಾಪ್ಟರ್, ಹವಾನಿಯಂತ್ರಿತ ಬಸ್ ಗಳು, ಐಷರಾಮಿ ಕಾರ್ ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಮತ್ತಿತರರ ವಾಹನಗಳು ಸಂಚರಿಸಲು ಆವಿಷ್ಕಾರವಾಗಿದ್ದರು, ರೈಲಿನ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡಲು ಅವುಗಳಿಂದ ಖಂಡಿತ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ರೈಲು ನಿಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆಗೂ ಮೀರಿದ ಅದ್ಬುತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಭಿಕ್ಷುಕ & ಖೈದಿ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ನಾ ಕಂಡಂತೆ..

             ➤ ದೇವಲಪಲ್ಲಿ ಎನ್.ಗಿರೀಶ್ ರೆಡ್ಡಿ 

ನಾನು ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತುದಾರ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಎರಡು ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ಉದ್ಯಮಶೀಲತಾ ಅಭಿವೃದ್ದಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಬಗ್ಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಜೈಲು ಹಾಗೂ ಭಿಕ್ಷುಕರ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಅಪೂರ್ವ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿ ಬಂದಿತ್ತು.    

ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಬಸ್, ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ, ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಬಳಿ ಭಿಕ್ಷುಕರನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುವುದು ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಅಪರಾಧ. ಆ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಂತವರನ್ನು ಕರೆತಂದು ಭಿಕ್ಷುಕರ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ದಾಖಲಿಸುತ್ತಾರೆ.

ನಮ್ಮ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮುತುವರ್ಜಿಯಿಂದ ಭಿಕ್ಷುಕರ ಕೇಂದ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮಶೀಲತಾ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆಯೋಜನೆಗೊಂಡಿತ್ತು. ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಭಿಕ್ಷುಕರ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರವದು. ಯಾರಾದರೂ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಂತವರನ್ನು ಕರೆತಂದು ಇಲ್ಲಿ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ.

ನಾನು ಒಂದೆರೆಡು ದಿನ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಲು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದಾಗ ನನಗ್ಯಾಕೋ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತುಂಬಾ ಬೇಸರವಾಯಿತು. ಕಾರಣ ನಾವು 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದ್ದೇವೆ. ಆಧುನಿಕತೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಕಾಲ ಬದಲಾದಂತೆ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದೇ ನಾನು ಭಾವಿಸಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಹತ್ತಾರು ಜನರನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಅಬ್ಬಾ ಇಷ್ಟು ಜನ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುತ್ತಾರಾ..! ಎಂಬ ಯಕ್ಷ ಪ್ರಶ್ನೆ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಡಿತು.

ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ 20 ವರ್ಷದ ಯುವಕರಿಂದ ಹಿಡಿದು 60, 70 ವರ್ಷದ ವಯೋವೃದ್ದರು ಇದ್ದರು. ಕೆಲ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಮನಸ್ಸು ಭಾರವಾಯಿತು. ಭಿಕ್ಷೆ ಭೇಡುವ ವೃತ್ತಿಗೆ ಯಾಕಾದರೂ ಇವರು ಬಂದರೋ ಎಂದುಕೊಂಡೆ. ಭಗವಂತ ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಈ ಕಷ್ಟ ಯಾಕೇ ಕೊಟ್ಟ ಎಂದು ಬೇಜರಾಯಿತು.

ಹಾಗೆಯೇ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯ ಜೊತೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಸಾರ್ ನಾನು ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುವ ವೃತ್ತಿ ಇಷ್ಟಪಟ್ಟು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದಲ್ಲ. ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯೇ ಈ ದಾರಿಯತ್ತ ತಂದಿತು. ನನ್ನವರು ಎಂದು ಯಾರು ಇಲ್ಲ. ಅನಾಥೆ, ಸಾಲದೆಂಬಂತೆ ವಯಸ್ಸಾಗಿದೆ, ಈಗ ದುಡಿದು ತಿನ್ನುವ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ. ಆ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಳಿ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದಿದ್ದರು ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಿ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೆ. ಈಗ ಭಿಕ್ಷುಕರ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರದವರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಮನಸ್ಸು ಭಾರವಾಗಿ ನುಡಿದಳು. 

ಮೊತ್ತೊಬ್ಬ ಯುವಕ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ ಸಾರ್ ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬವೇ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುವ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಅನಿವಾರ್ಯ ಕಾರಣದಿಂದ ನಾನು ಅದೇ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದೆ. ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುವುದು ತಪ್ಪಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ನಮಗೆ ಅದು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾಡುವುದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. 

ನನಗೂ ಅಚ್ಚರಿ ಉಂಟು ಮಾಡಿದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುವವರು ಕೇವಲ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರು ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಅದು ತಪ್ಪು ಎಂದು ಭಿಕ್ಷಕುರ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಹೋದ ನಂತರ ನನಗೂ ಅರಿವಾಯಿತು. ಕಾರಣ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ, ಡಿಪ್ಲೋಮ, ಇತರೆ ಪದವಿ ಪಡೆದವರು ಕೂಡ ಬದುಕಿನ ವಿಧಿ ಬರಹಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡೋ ಏನೋ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುವ ವೃತ್ತಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಅಂಶವೆಂದರೆ ಕೆಲ ಮಕ್ಕಳೇ ತಮ್ಮ ವಯಸ್ಸಾದ ತಂದೆ, ತಾಯಿಯನ್ನು ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ ಮಾಡಲು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಿಕ್ಷೆ ಮಾಡಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಹಣ ಮಕ್ಕಳು ಯಾವುದೇ ಮುಜಗರ ಪಡೆಯದೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಅಲ್ಲಿನ ಒಬ್ಬರು ಹೇಳಿದರು. 

ಭಿಕ್ಷುಕರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವರಿಗೆ ನಮ್ಮ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಎನ್ವಲಪ್ ಕವರ್, ಪೇಪರ್ ಬ್ಯಾಗ್, ಸೋಪು ಆಯಿಲ್, ಪೇನಾಯಿಲ್ ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ತರಬೇತಿ ಕೊಡಿಸಿದೆವು.  ಅಲ್ಲಿನ ಕೆಲವರು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಅವುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ತಮ್ಮ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು.

ಅಲ್ಲಿನ ಕೆಲವರು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಜರ್ಜರಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಸಂಬಂಧಗಳ ಪ್ರೀತಿ, ವಿಶ್ವಾಸ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಹೇಗೆ ತಾನೇ ಸದೃಢರಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯ.

ಇನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜೈಲು (ಬಂಧೀಖಾನೆ) ನ್ನು ನೋಡಿರುವುದರಿಂದ ಜೈಲೆಂದರೆ ಈಗೆ ಇರಬಹುದು ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಲ್ಪನೆ ನನ್ನಲ್ಲಿತ್ತು. ಜೈಲಿನ ಹೊರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾದು ಹೋಗುವ ಮುಖ್ಯದ್ವಾರವನ್ನು ನೋಡಿ , ಜೈಲೆಂದರೆ ಒಳಗೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೋ ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆಯು ಮೂಡುತ್ತಿತ್ತು.

ಇನ್ನು ನಾನಾ ಅಪರಾಧಗಳ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಹಲವರಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಂತವರಿಗೆ ಸ್ವ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಬಗ್ಗೆ ತರಬೇತಿ ಕೊಟ್ಟರೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಅಲ್ಲಿಗೂ ಹೋಗುವ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿ ಬಂದಿತ್ತು. 

ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಜೈಲನ್ನು ನೋಡಿದ್ದ ನಾನು ಸ್ವತಃ ನೋಡುವ ಅವಕಾಶ ತರಬೇತಿ ಸಲುವಾಗಿ ಬಂದಿತ್ತು. ಜೈಲಿನ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಿಗಳಾಗಿರುವವರು ಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರುವವರನ್ನು ಕಂಡರೆ ಎಂಥವರಿಗೂ ಭಯ. ಕಾರಣ ಅವರ ಹತ್ತಿರ ಹೋದರೆ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಾರೋ ಎಂದೋ.. 

ಇಲ್ಲೂ ಒಂದಷ್ಟೋ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಅಂಶಗಳು ಕಂಡವು. ಆತ ಬಿ.ಟೆಕ್ ಪದವೀಧರ, ಆದರೆ ಗಾಂಜಾ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಾಗಿ ಜೈಲು ಸೇರಿದ್ದ. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ. ಬುದ್ದಿವಂತನೂ ಹೌದು ಆದರೆ ಗಾಂಜಾದಂತಹ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದು ಏಕೆ ಎಂಬುವುದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲ. 

ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮುಗಿಸಿ ಜೈಲಿನಿಂದ ಹೊರ ಬಂದಾಗ ಆತನನ್ನು ಜೈಲಿನಿಂದ ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ದೂರದ ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯದ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಜೈಲಿನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಆತನ ತಾಯಿಯ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿದ್ದ ನೋವು ಎಂತಹ ಕಟುಕರಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ, ಮನಸ್ಸು ಕರಗುತ್ತದೆ.

ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಒಬ್ಬನ ಪ್ರಕಾರ ಕಳ್ಳತನ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಜೈಲು ಸೇರಲು ಮೂಲ ಕಾರಣ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಸಮಸ್ಯೆ. ಎಷ್ಟೋ ಜನರು ವಿದ್ಯಾವಂತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸೂಕ್ತ ಉದ್ಯೋಗ ದೊರಕದೆ ಇದ್ದಾಗ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಡಕಾಯಿತಿಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದ.

ಇನ್ನು ಜೈಲಿನಲಿದ್ದ ಬಹುತೇಕ ಯುವಕರ ಮೇಲೆ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಪೋಕ್ಸೋ ಕಾಯ್ದೆ ((ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ, ಅತ್ಯಾಚಾರ ಮುಂತಾದ) ಯಡಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದವು ಎಂಬ ವಿಷಯ ನಾನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡೆ.

ದೇಶದ ಆಧಾರಸ್ತಂಬಗಳೆಂದು ಯುವ ಸಮೂಹವನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಅಂತಹ ಯುವಸಮೂಹವೇ ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿ ಜೈಲು ಸೇರಿದರೆ ದೇಶದ ಗತಿ..?

ಇನ್ನು ಅಲ್ಲಿನ ಬಬ್ಬ ಯುವಕ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ ನೋಡಿ ಸಾರ್ ನಾನು ಚಿಲ್ಲರೆ ಅಂಗಡಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿದ ಕಾರಣ ಜೈಲು ಸೇರುವಂತಾಗಿದೆ. ಹುಡುಗಿಯ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇದ್ದರು, ಕುಟುಂಬದವರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅಸಹಾಯಕತೆಯಿಂದ ನುಡಿದ. ಜೈಲಿನಲ್ಲಿನ ಕೆಲವರು ಸ್ವಯಂ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಿಂದ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದರೆ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಅನಿವಾರ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣಗಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿ ಸೆರೆವಾಸ ಅನುಭವಿಸುವಂತಾಗಿದೆ.

ಬಹುಃಶ ಭಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಮತ್ತು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಖೈದಿಗಳನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಅವರ ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಮಾಜ ಹಾಗೂ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕರೆಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡ ನಾವು ಕೂಡ ಕಾರಣವೇನು ಎಂಬ ಪಾಪ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಾಡುತ್ತದೆ.

ಕೆಲವರು ಮೈ ಮಗ್ಗಿಸಿ, ಬೆವರು ಹರಿಸಿ ದುಡಿಯಲು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದವರು ಭಿಕ್ಷಾಟಾನೆ ಮಾಡಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಕಷ್ಟ ಪಟ್ಟರೆ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಾದ ಹಲವರದ್ದು. ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಲೂ ಬಹುದು. ಆದರೆ ಕುಟುಂಬದವರು ಯಾರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಸರಕಾರದ ಯಾವುದೇ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸಿಗದಿದ್ದಾಗ, ದುಡಿಯೋಣ ಎಂದರೆ ದೈಹಿಕ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಆಕೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು. ಹಸಿವಿನ ತಾಳಲಾಟವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ..? ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಿ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡರೆ ತಪ್ಪೇನ್ನುವುದು ಹೇಗೆ.. ಮಾನವೀಯತೆನ್ನೇ ಯಾರು ತೋರಿಸದೆ ಹೋದಾಗ ಆ ಬಡಪಾಯಿ ಜೀವಗಳಿಗೆ ದಿಕ್ಕು ಯಾರು. ಸರಕಾರದಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಯೋಜನೆಗಳಿದ್ದರು ಇಂತವರಿಗೆ ತಲುಪುದು ದೂರದ ಮಾತು.

ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವರ ಶಿಸ್ತು, ಸಂಸ್ಕಾರ, ಅವರು ನೀಡುವ ಗೌರವ ಗಮನಿಸಿದರೆ ಅವರನ್ನು ಖೈದಿಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಾಗರಿಕರೆಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವರರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ಆತ್ಮೀಯತೆ, ಮಾನವೀಯತೆ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿನ ಕೆಲವರಲ್ಲಿದೆ.

ಸ್ವಃತಹ ನಾನು ಕೆಲಹೊತ್ತು ಖೈದಿಗಳಿಗೆ ಪಾಠ ಮಾಡಿದೆ. ಆಗ ಅವರು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿ, ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವ ರೀತಿ ಅದ್ಬುತ. ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ ಸಾರ್ ಜೈಲಿಗೆ ಬರಲು ನಮಗೇನಾದರೂ ಆಸೆಯೇ.. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕೆಲ ಘಟನೆಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಈ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ನನ್ನ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾನು ವಾದಿಸಲ್ಲ. ಆದರೆ ನನಗೂ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಸಾಧಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಆಸೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ವಿಧಿ ನಿಯಮ ಅದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬೇಸರದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

ಜೈಲಿನಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳಾ ಖೈದಿಗಳು ಒಂದೇ ವಾರದ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಿತು ತಯಾರಿಸಿದ್ದ ಕೃತಕ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಸ್ವತಃ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರೆ ನೋಡಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಅಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಖೈದಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು.

ಇನ್ನು ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸರಕಾರ ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಒಂದೊತ್ತಿಗೂ ಊಟ ಸಿಗದೆ ಇರುವ ಮಂದಿ ಈಗಲೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಅವರ ನೋವಿಗೆ ಧ್ವನಿಯಾಗುವ ಜನ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ದೂಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಆ ರೀತಿ ನಡೆಸಿರುತ್ತದೆ. ಏನೇ ಆಗಲಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಂತೂ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯ ಲಕ್ಷಣವಂತೂ ಅಲ್ಲ. 

ಭಿಕ್ಷುಕರ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಜೈಲು ನನಗಂತೂ ಬದುಕಿನ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವರಲ್ಲಿನ ಒಳ್ಳೆಯ ಅಂಶಗಳು ನಾವು ಕಲಿಯಬೇಕಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಭಿಕ್ಷಕರು ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಹಾಗೂ ಜೈಲಿಗೆ ಹೋಗುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಳಿಮುಖವಾಗಲು ಸಮಾಜದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರು ಮಾನವೀಯ ನೆಲಗೆಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಆಲೋಚಿಸಿ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನೂ ರೂಪಿಸುವಂತಹ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಂತಹ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಬೇಕಿದೆ.